Lice koje se nalazi na redovnom školovanju, a starije je od 15 godina života, ne bi moglo sa poslodavcem zaključiti ugovor o privremenim i povremenim poslovima, jer se zbog statusa redovnog učenika ne može smatrati nezaposlenim. Takođe, sa poslodavcem ne može zaključiti iz istog razloga ugovor o privremenim i povremenim poslovima ni student osnovnih studija starosti do 26 godina života.
Kao opšti uslov za zasnivanje radnog odnosa kada je u pitanju starosna granica, Zakon o radu ("Sl. glasnik RS", br. 24/2005, 61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017 - odluka US, 113/2017 i 95/2018 - autentično tumačenje - dalje: Zakon) u članu 24. stav 1. navodi da radni odnos može da zasnuje lice koje ima najmanje 15 godina života.
Prema odredbama člana 197. stav 1. Zakona poslodavac može za obavljanje poslova koji su po svojoj prirodi takvi da ne traju duže od 120 radnih dana u kalendarskoj godini da zaključi ugovor o obavljanju privremenih i povremenih poslova sa:
- nezaposlenim licem;
- zaposlenim koji radi nepuno radno vreme - do punog radnog vremena;
- korisnikom starosne penzije.
Stavom 2. istog člana Zakona navedeno je da se ugovor zaključuje u pisanom obliku, dok je članom 198. Zakona propisano da poslodavac može za obavljanje privremenih i povremenih poslova da zaključi ugovor sa licem koje je član omladinske ili studentske zadruge u skladu sa propisima o zadrugama.
Sa druge strane, Zakon o zapošljavanju i osiguranju za slučaj nezaposlenosti ("Sl. glasnik RS", br. 36/2009, 88/2010, 38/2015, 113/2017, 113/2017 - dr. zakon i 49/2021 - dalje: ZOSON) u članu 2. definiše ko se sve smatra nezaposlenim pa je tako u stavu 1. navedeno da nezaposleni, u smislu ovog zakona, jeste lice od 15 godina života do ispunjavanja uslova za penziju, odnosno najkasnije do 65 godina života, sposobno i odmah spremno da radi, koje nije zasnovalo radni odnos ili na drugi način ostvarilo pravo na rad, a koje se vodi na evidenciji nezaposlenih i aktivno traži zaposlenje, dok je stavom 2. istog člana ZOSON navedeno da nezaposleni aktivno traži zaposlenje ako uredno ispunjava obaveze koje ima po zakonu i individualnom planu zapošljavanja.
U narednom stavu, stavu 3. istog člana ZOSON navodi se da se nezaposlenim, u smislu ovog zakona, ne smatra redovan učenik, student osnovnih studija do 26 godina života, lice kome miruju prava iz radnog odnosa u skladu sa zakonom i lice koje je ispunilo uslov za penziju u skladu sa propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju.
U tom smislu, lice koje se nalazi na redovnom školovanju, a starije je od 15 godina života, ni student osnovnih studija starosti do 26 godina života ne bi mogli sa poslodavcem zaključiti ugovor o privremenim i povremenim poslovima, jer se zbog statusa redovnog učenika odnosno studenta ne mogu smatrati nezaposlenima.
Poslodavcu ostaje mogućnost da sa redovnim učenikom ili studentom osnovnih studija do 26 godina života zaključi ugovor o privremenim i povremenim poslovima posredstvom omladinske ili studentske zadruge, kako je to navedeno članom 198. Zakona. Status zadrugara stiče se osnivanjem zadruge ili pristupanjem zadruzi, na način i pod uslovima propisanim ovim zakonom i zadružnim pravilima, kako je to navedeno članom 23. stav 1. Zakona o zadrugama ("Sl. glasnik RS", br. 112/2015 - dalje: ZZ), dok je stavom 5. istog člana propisano da status zadrugara studentsko-omladinske zadruge može steći lice koje nije mlađe od 15 godina ni starije od 30 godina.
Prema odredbama stava 6. istog člana ZZ zadrugar studentsko-omladinske zadruge mlađi od 18 godina, može da obavlja privremene i povremene poslove pod uslovima propisanim odredbama koje uređuju prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa, odnosno po osnovu rada.
Kada su u pitanju studenti osnovnih studija stariji od 26 godina života, dolazimo do zaključka da oni mogu steći status nezaposlenog, stoga smo mišljenja da mogu da zaključe ugovor o privremenim i povremenim poslovima sa poslodavcem, a posredstvom zadruge samo do navršenih 30 godina života.
SAZNAJTE SVE O Zapošljavanju stranaca u Republici Srbiji
