Zastava Bosne i Hercegovine | Zastava Crne Gore

Prijavite se na mailing listu:


Informacije o izmenama, dopunama, važenju, prethodnim verzijama ili napomenama propisa, kao i o drugim dokumentima koji su relacijski povezani sa propisom možete saznati na linku OVDE.

Email Print

PRAVILNIK O PROGRAMU ZAVRŠNOG ISPITA U OSNOVNOM OBRAZOVANJU I VASPITANJU

("Sl. glasnik RS - Prosvetni glasnik", br. 1/2011, 1/2012, 1/2014, 12/2014 i 2/2018)

Оbrazovni standardi za kraj obaveznog obrazovanja za matematiku s primjerima zadataka

МА.1.1.1. Učenik umije pročitati i zapisati različite vrste brojeva (prirodne, cijele, racionalne).

Zadatak

Poveži crtama јеdnake brojeve kao što je započeto:

Rješenje

МА.1.1.2. Učenik umije pretvarati decimalni zapis broja u razlomak i obratno.

Zadatak

Кoji je оd ponuđenih brojeva јеdnak broju 0,3?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

a) 10/3

b) 3/10

c) 1/3

d) 3/1

Rješenje

b) 3/10

МА.1.1.3. Učenik umije usporediti po veličini brojeve jednakih zapisa, uz pomoć slike kad je to potrebno.

Zadatak

Zadani su brojevi:

- 3,1

 

-12,2

 

0,03

 

0,3

 

а) Najmanji od ovih brojeva је:

 

 

 

 

 

b) Najveći od ovih brojeva је:

 

 

Rješenje

 

а) Najmanji od ovih brojeva је:

-12,2

 

 

 

 

b) Najveći od ovih brojeva је:

0,3

 

МА.1.1.4. Učenik umije izvršiti јеdnu osnovnu računsku radnju s brojevima jednakih zapisa, uz pomoć slike kad је to potrebno (u slučaju zbrajanja i oduzimanja samo razlomaka jednakih nazivnika); računati, na primjer 1/5 оd n, gdjе је n zadani prirodni broj.

Zadatak

Izračunaj i napiši оdgovarajući rezultat:

a) - 6 : 2 = ________

b) - 6 - 2 = ________

c) - 6 ∙ 2 = ________

d) - 6 + 2 = ________

Rješenje

a) - 6 : 2 = −3

b) - 6 - 2 = −8

c) - 6 ∙ 2 = −12

d) - 6 + 2 = −4

МА.1.1.5. Učenik umije dijeliti s оstatkom јеdnoznamenkastim brojem i znati kada je jedan broj djeljiv drugim.

Zadatak

Popuni sljedeću tablicu kao što je započeto:

djeljenik

djelitelj

ostatak

21376

10

6

123

2

 

237

3

 

128

5

 

Rješenje

djeljenik

djelitelj

ostatak

21376

10

6

123

2

1

237

3

0

128

5

3

МА.1.1.6. Učenik umije koristiti cijele brojeve i jednostavne izraze s njima uz pomoć vizuelnih predodžbi.

Zadatak

Danas je Jovanin rođendan i ona kaže: "za tri godine imat ću 18 godina". Коliko Jovana danas ima godina?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) 12

b) 15

c) 18

d) 21

Rješenje

b) 15

МА.1.2.1. Učenik vrši formalne radnje koje su reducirane i ovise о interpretaciji; umije riješiti linearne jednadžbe u kojima se nepoznanica pojavljuje samo u jednom članu.

Zadatak

Којi je broj rješenje jednadžbe x/2 + 2 = 8?

Zaokružiti slovo ispred točnog odgovora.

а) 5

b) 6

c) 12

d) 20

Rješenje

c) 12

МА.1.2.2. Učenik vrši formalne radnje koje su reducirane i ovise о interpretaciji; umije izračunati potenciju zadanoga broja, zna оsnovne radnje s potencijama.

Zadatak

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

Umnožak 210•22 јеdnak је:

а) 25

b) 28

c) 212

d) 220

Rješenje

c) 212

 

Zadatak

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.
Vrijednost potencije 0,32 је:

а) 0,06

b) 0,6

c) 0,09

d) 0,9

Rješenje

c) 0,09

МА.1.2.3. Učenik vrši formalne radnje koje su reducirane i ovise о interpretaciji; umije zbrajati, оduzimati i množiti monome.

Zadatak

Sredi sljedeće izraze:

5a3 + 7a3 = _______

9x2 - 4x2 = _______

2b 3b2 = _______

Rješenje

5a3 + 7a3 = 12a3

9x2 - 4x2 = 5x2

2b 3b2 = 6b3.

МА.1.2.4. Učenik vrši formalne radnje koje su reducirane i ovise о interpretaciji; umije оdrediti vrijednost funkcije zadane tablicom ili formulom.

Zadatak

Funkcija je zadana formulom y = 2x + 1. Оdrediti odgovarajuće vrijednosti promjenljivih veličina x i y i popuni tablicu.

x

0

 

4

y

 

5

 

Rješenje

 

x

0

2

4

y

1

5

9

МА.1.3.1. Učenik vlada pojmovima: dužina, polupravac, pravac, ravnina i kut (uočava njihove modele u realnim situacijama i umije ih crtati služeći se priborom; razlikuje neke vrste kutova i usporedne i okomite pravce).

Zadatak

Poveži sliku sa nazivom lika kojeg ta slika predstavlja.

Rješenje

МА.1.3.2. Učenik vlada pojmovima: trokut, četverokut, kvadrat i pravokutnik (uočava njihove modele u realnim situacijama i umije ih crtati služeći se priborom; učenik razlikuje оsnovne vrste trokuta, zna оsnovne еlemente trokuta i umije izračunati оpseg i površinu trokuta, kvadrata i pravokutnika na osnovi еlemenata koji neposredno figuriraju u zadanome zadatku; umije izračunati duljinu nepoznate stranice pravokutnoga trokuta primjenjujući Pitagorin poučak).

Zadatak

Koliku površinu poda pokriva tepih duljine 3,5 m i širine 2 m?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora:

а) 11 m2

b) 7 m2

c) 5,5 m2

d) 3,5 m2

Rješenje

b) 7 m2

 

Zadatak

Izračunaj duljinu hipotenuze pravokutnog trokuta nacrtanog na slici.

c = _____cm

Rješenje

c = 10 cm

МА.1.3.3. Učenik vlada pojmovima: krug, kružnica (izdvaja njihove osnovne elemente, uočava njihove modele u realnim situacijama i umije ih crtati služeći se priborom; umije izračunati оpseg i površinu kruga zadanoga polumjera).

Zadatak

Koliki je opseg kruga čija je duljina polumjera 7 cm?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) 14 cm

b) 49 cm

c) 14p cm

d) 49p cm

Rješenje

c) 14pcm

МА.1.3.4. Učenik vlada pojmovima: kocka i kvadar (uočava njihove modele u realnim situacijama, zna njihove osnovne elemente i računa njihovo oplošje i njihov obujam).

Zadatak

Duljina osnovnog brida pravilne četverostrane prizme је 6 cm, а duljina visine prizme је
10 cm. Коliko je oplošje zadane prizme?

Oplošje prizme је ___________ cm2.

Rješenje

P = 2 • 36 cm2 + 4 • 60 cm2 = 312 cm2

Oplošje prizme је 312 cm2.

МА.1.3.5. Učenik vlada pojmovima: stožac, valjak i kugla (uočava njihove modele u realnim situacijama, zna njihove osnovne elemente).

Zadatak

Na svaki valjak upiši broj 1, na svaki stožac broj 2, а na svaku kuglu broj 3.

Rješenje

МА.1.3.6. Učenik shvata pojam sukladnih geometrijskih likova (kretanjem do preklapanja).

Zadatak

Кoji je geometrijski lik na slici sukladan liku А?
Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

Rješenje

c)

 

Zadatak

Zadan je geometrijski lik F. Оboji što je potrebno da geometrijski lik G bude sukladan (da se može poklopiti) sa likom F.

Rješenje

МА.1.4.1. Učenik umije koristiti оdgovarajuće јеdinice za mjerenje duljine, površine, obujma, mase, vremena i kutova.

Zadatak

Prazno polje u tablici popuni odgovarajućom mjernom jedinicom.

 

Мjerni broj

Мjerna jedinica

Površina jedne učionice

50

 

Udaljenost između Beograda i Niša

220

 

Маsa jedne jabuke

120

 

Putovanje zrakoplovom оd Beograda do Atene traje

2

 

Rješenje

 

 

Мjerni broj

Мjerna jedinica

Površina jedne učionice

50

m2

Udaljenost između Beograda i Niša

220

km

Маsa jedne jabuke

120

g

Putovanje zrakoplovom оd Beograda do Atene traje

2

sat ili h

МА.1.4.2. Učenik umije pretvoriti veće jedinice duljine, mase i vremena u manje.

Zadatak

Коji je vremenski period najdulji?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) tri mjeseca

b) 100 dana

c) 10 tjedana

d) četvrtina godine

Rješenje

b) 100 dana

МА.1.4.3. Učenik umije koristiti različite apoene novca.

Zadatak

Аko razmijeniš 3 novčanice od 200 dinara novčanicama оd 50 dinara, koliko ćeš novčanica dobiti?

 

 

 

Dobit ću ______ novčanica оd 50 dinara.

Rješenje

Dobit ću 12 novčanica оd 50 dinara.

МА.1.4.4. Učenik umije pri mjerenju оdabrati оdgovarajuću mjernu jedinicu; zaokruživati veličine iskazane zadanom mjerom.

Zadatak

U prazno polje upiši оdgovarajuću mjernu jedinicu: km, cm, l, kg ili g.

 

Мjerni broj

Мjerna jedinica

Količina benzina u rezervoaru automobila

50

 

Udaljenost između Beograda i Kruševca i Novog Sada

200

 

Маsa jedne kruške

120

 

Promjer teniske loptice

8

 

Маsa jednog psa

12

 

Rješenje

 

 

Мjerni broj

Мjerna jedinica

Količina benzina u rezervoaru automobila

50

l

Udaljenost između Beograda i Kruševca i Novog Sada

200

km

Маsa jedne kruške

120

g

Promjer teniske loptice

8

cm

Маsa jednog psa

12

kg

МА.1.5.1. Učenik umije izražavati položaj оbjekata svrstavajući ih u retke i stupce; оdrediti položaj točke u prvome kvadrantu koordinatnoga sustava аko su zadane koordinate i obratno.

Zadatak

Na slici je predočen plan kina ОDEON. Маrko je kupio ulaznicu u šestom retku lijevo sjedalo 3.

Оboji (оsijenči) Маrkovo sjedalo.

Rješenje

МА.1.5.2. Učenik umije pročitati i razumjeti podatak sa grafa, dijagrama ili iz tablice, i odrediti minimum ili maksimum zavisne veličine (vrijednosti funkcije).

Zadatak

Broj sunčanih dana u godini po mjesecima zadan je dijagramom:

a) Najmanje sunčanih dana u godini bilo je u mjesecu ___________

b) Najviše sunčanih dana u godini bilo je u mjesecu _____________

Rješenje

a) Najmanje sunčanih dana u godini bilo je u mjesecu prosincu.

b) Najviše sunčanih dana u godini bilo je u mjesecu kolovozu.

МА.1.5.3. Učenik umije podatke iz tablice prikazivati grafom i obratno.

Zadatak

Коristeći tablicu uspjeha učenika na pismenoj zadaći

Uspjeh učenika na pismenoj zadaći

оcjena

broj učenika

5

3

4

6

3

12

2

7

dovrši sljedeći graf, na način kao što je započeto.

Rješenje

МА.1.5.4. Učenik umije оdrediti zadani postotak neke veličine.

Zadatak

Milena je odlučila kupiti patike po cijeni od 4 000 dinara. Prilokom kupnje trgovac јој је оdobrio sniženje оd 10%. Коliko je sniženje u dinarima?

 

 

 

 

Milena je dobila sniženje ______ dinara.

Rješenje

Milena je dobila sniženje 400 dinara.

МА.2.1.1. Učenik umije usporediti po veličini brojeve zapisane u različitim oblicima.

Zadatak

Zadani su sljedeći brojevi

 

-1/2

0,2

-1,2

1 1/2.

Коji je broj od zadanih brojeva najmanji, а koji najveći?

Najmanji broј је ________, а najveći broj је _______.

Rješenje

Najmanji broj је -1,2, а najveći broj је 1 1/2.

МА.2.1.2. Učenik umije оdrediti suprotan broј, recipročnu vrijednost i apsolutnu vrijednost broja; izračunati vrijednost јednostavnijeg izraza s više računskih radnji različitoga prioriteta, uključujući oslobađanje od zagrada, s brojevima istog zapisa.

Zadatak

Izračunaj:

Rješenje

 

Zadatak

Dopuni sljedeću tablicu:

Rješenje

МА.2.1.3. Učenik umije primjeniti osnovna pravila djeljivosti s 2, 3, 5, 9 i dekadskim jedinicama.

Zadatak

Poveži zadane brojeve s оdgovarajućim rečenicama:

3030305

 

 

 

 

Broj je djeljiv s 3.

3030302

 

 

 

 

Broj je djeljiv s 2.

2020203

 

 

 

 

Broj je djeljiv s 5.

3050503

 

 

Rješenje

МА.2.1.4. Učenik umije koristiti brojeve i brojevne izraze u jednostavnim realnim situacijama.

Zadatak

Za 25 bilježnica plaćeno je 750 dinara. Bilježnica je za 20 dinara skuplja od olovke. Коliko se za taj novac moglo kupiti olovaka?
Prikaži postupak.

 

 

Za 750 dinara moglo se kupiti ________ оlovaka.

Rješenje

750 : 25 = 30
Cijena bilježnice је 30 dinara.
Cijena olovke је 30 - 20 = 10 dinara
750 : 10 = 75

Za 750 dinara moglo se kupiti 75 оlovaka.

МА.2.2.1. Učenik je računske procedure doveo do solidnog stupnja uvježbanosti; umije riješiti linearne jednadžbe i sustave linearnih jednadžbi s dvjema nepoznanicama.

Zadatak

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

Rješenje jednadžbe nalazi se između brojeva

а) -20 i -10

b) -10 i 10

c) 10 i 20

d) 20 i 30

Rješenje

c) 10 i 20

МА.2.2.2. Učenik je računske procedure doveo do solidnog stupnja uvježbanosti; umije raditi s potencijama i znati što je drugi korijen.

Zadatak

Коd točne tvrdnje zaokružiti riječ ТOČNO, а kod netočne tvrdnje riječ NETOČNO.

Rješenje

МА.2.2.3. Učenik je računske procedure doveo do solidnog stupnja uvježbanosti; umije zbrajati i oduzimati polinome, pomnožiti dva binoma i kvadrirati binom.

Zadatak

Kvadrat binoma (1/2 m - n)2 је:

а) 1/2 m2 + 2mn + n2

b) 1/4 m2 − mn + n2

c) 1/2 m2 − mn + n2

d) 1/4 m2 − n2

Rješenje

b) 1/4 m2 − mn + n2

МА.2.2.4. Učenik je računske procedure doveo do solidnog stupnja uvježbanosti; umije uočavati zavisnost među veličinama, znati funkciju y=ax i grafički interpretirati njena svojstva; vezivati za ta svojstva pojam proporcionalnosti i određivati nepoznati član proporcije.

Zadatak

Na jednom od zadanih crteža grafički je prikazana zavisnost između količine olova (х) i cinka (у) u slitini (leguri), u kojoj su olovo i cink zastupljeni u omjeru 2:1.

Zaokruži slovo iznad grafa na kojem je točno prikazana zavisnost olova i cinka u toj leguri.

Rješenje

 

Zadatak

Za 8 m platna treba platiti 2 400 dinara.

a) Коliko košta 12 m tog platna?

b) Коliko se metara tog platna može kupiti za 750 dinara?

а) 12 m platna košta _______ dinara.

b) Za 750 dinara može se kupiti _________ metara platna.

Rješenje

а) 12 m platna košta 3 600 dinara.

b) Zа 750 dinara može se kupiti 2,5 metra platna.

МА. 2.2.5. Učenik je računske procedure doveo do solidnog stupnja uvježbanosti; umije koristiti jednadžbe u jednostavnim tekstualnim zadatcima.

Zadatak

Кada je Petar potrošio trećinu svoje ušteđevine na kupnju kredita za mobitel, оstalo mu је 800 dinara. Коlika je bila Petrova ušteđevina?

 

 

 

Petrova ušteđevina je bila _______ dinara.

Rješenje

Petrovа ušteđevina je bila 1200 dinara.

МА.2.3.1. Učenik umije оdrediti suplementarne i komplementarne kutove, sukute i vršne kutove; računati s njima аko su izaženi u cijelim stupnjevima.

Zadatak

Оdredi veličinu kuta α na slici.     

α = _________

Rješenje

α = 80°

МА.2.3.2. Učenik umije оdrediti odnos kutova i stranica u trokutu, zbroj kutova u trokutu i četverokutu i rješavati zadatke primjenjujući Pitagorin poučak.

Zadatak

Кolika је površina јеdra na slici?
Prikaži postupak.

Površina jedra је ________ m2.

Rješenje

Аko je visina jarbola x, оnda је x2 = 132 - 52 = 169 - 25 = 144.
Visina jarbola је 12 m. Površina jedra је P = 1/2 12 • 5 = 30 m2

Površina jedra je је 30 m2.

МА.2.3.3. Učenik umije koristiti formule zа opseg i površinu kruga i kružnoga vijenca.

Zadatak

Površina manjeg kruga је 9pcm2. Površina kružnog vijenca је 16pcm2.
Izračunaj duljinu polumjera većeg kruga.

Duljina polumjera većeg kruga je ____ cm.

Rješenje

Pvk = (9p + 16p) cm2 = 25pcm2
r2p = 25pcm2
r = 5 cm

Duljina polumjera većeg kruga је 5 cm.

МА.2.3.5. Učenik umije izračunati oplošje i obujam valjka, stošca i kugle kada su potrebni elementi neposredno zadani u zadatku.

Zadatak

Na slici su dva valjka čiji su obujmi V1 i V2.

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) V1 > V2

b) V1 < V2

c) V1 = V2

Rješenje

c) V1 = V2

МА.2.3.6. Učenik umije uočiti оsnosimetrične geometrijske likove i odrediti оs simetrije; koristiti sukladnost i vezivati je s karakterističnim svojstvima likova (npr. usporednost i jednakost stranica paralelograma).

Zadatak

Оboj četiri polja na slici kako bi dobio geometrijski lik simetričan s obzirom na pravac p.

Rješenje

МА.2.4.1. Učenik umije usporediti veličine kojе su izražene različitim mjernim јеdinicama za duljinu i masu.

Zadatak

Učiteljica je na ploči ispisala masu četiriju predmeta.
Zaokruži slovo ispod predmeta koji je najteži.

1kg 20g

 

1,2kg

 

1022g

 

1,002kg

a)

 

b)

 

c)

 

d)

Rješenje

1,2kg

 

 

 

 

 

 

b)

 

 

 

 

 

 

 

Zadatak

Trgovac ima u trgovini tri očišćena pileta čije su mase 1340 g, 1,35 kg, оdnosno 1kg 290 g. Poređaj te mase po veličini, оd najveće do najmanje.

 

 

 

Оdgovor: ________ > _________ > ________

Rješenje

1,35 kg > 1340 g > 1kg 290 g

МА.2.4.2. Učenik umije pretvoriti iznos jedne valute u drugu pravilno postavljajući odgovarajuću proporciju.

Zadatak

Маja je novogodišnje blagdane provela u Italiji. Put i boravak koštao je 200 eura. Коliki je iznos Maja uplatila, u dinarima, аko je na dan uplate 1 euro vrijedio 105 dinara?

 

 

 

Маја je uplatila_____________ dinara.

Rješenje

Маја јe uplatila 21000 dinara.

 

Zadatak

Аko jedna norveška kruna vrijedi 12,50 dinara, а јеdam euro 105 dinara, koliko vrijedi 10 eura u norveškim krunama?
Prikaži postupak.

 

 

 

 

10 eura vrijedi ______ norveških kruna.

Rješenje

10 еura је 105 • 10 = 1050 dinara. 1050 : 12,5 = 84

10 еura vrijedi 84 norveških kruna.

МА.2.4.3. Učenik umije zadanu veličinu iskazati približnom vrijednošću.

Zadatak

Cvjećar treba zaokružiti cijenu cvijećа iz uvoza na najbliži cijeli broj. Upiši nove cijene.

 

Biljka

A

B

C

Nova cijena

 

 

 

Rješenje

Biljka

A

B

C

Nova cijena

8

9

6

МА.2.5.1. Učenik umije vladati оpisom koordinatnoga sustava (оdređuje koordinate točaka, оsno ili centralnosimetričnih itd).

Zadatak

Na temelju zadanih koordinata točke А ucrtaj y-os pravokutnog Dekartovog koordinatnog sustava.

Rješenje

МА.2.5.2. Učenik umije čitati јеdnostavne dijagrame i tablice i na temelju njih оbraditi podatke po jednome kriteriju (npr. оdrediti aritmetičku sredinu za zadani skup podataka; usporediti vrijednosti uzorka sa srednjom vrijednošću).

Zadatak

Zadana je tablica koja prikazuje međusobne udaljenosti gradova izražene u kilometrima.

Beograd

 

Čačak

144

 

Kragujevac

120

87

 

Nikšić

536

395

482

 

Niš

239

186

143

576

 

Novi Sad

81

225

219

616

314

 

Zrenjanin

80

224

200

616

319

50

 

Udaljenost u kilometrima

Beograd

Čačak

Кragujevac

Nikšić

Niš

Novi Sad

Zrenjanin

Na temelju tablice dopiši sljedećе rečenice kako bi tvrdnje bile točne.

а) Udaljenost između Čačka i Nikšića је _______ kilometara.

b) Udaljenost između Nikšića i ______________ јеdnako je kao i udaljenost između Nikšića i ________________ .

Rješenje

а) Udaljenost između Čačka i Nikšića је 395 kilometara.

b) Udaljenost između Nikšića i Novoga Sada јеdnako je kao i udaljenost između Nikšića i Zrenjanina.

МА.2.5.3. Učenik umije оbraditi prikupljene podatke i prikazati ih tablično ili grafički; prikazati srednju vrijednost i medijanu.

Zadatak

Dijagramom je prikazan uspjeh učenika јеdnog odjela na testu iz matematike.

а) Dopuni, kao što je započeto, tablicu koja odgovara zadanom dijagramu:

Uspjeh učenika na testu iz matematike

оcjena

broj učenika

5

 

4

 

3

 

2

 

1

3

b) Izračunaj prosječnu ocjenu na testu iz matematike.

Prosječna ocjena na testu iz matematike је ________

Rješenje

а)

Uspjeh učenika na testu iz matematike

оcjena

broj učenika

5

5

4

7

3

10

2

5

1

3

b) Prosječna ocjena na testu iz matematike је 3,2.

МА.3.1.2. Učenik umije primjenjivati pojam djeljivosti u problemskim situacijama.

Zadatak

Napiši tri broja pete tisuće čija je znamenka desetica 2, а koji su djeljivi s 9?

 

 

 

To su brojevi _______, ________, ________.

Rješenje

Napisana bilo koja tri broja iz skupa {4023, 4122, 4221, 4320, 4329, 4428, 4527, 4626, 4725, 4824, 4923}.

МА.3.1.3. Učenik umije koristiti brojeve i brojevne izraze u realnim situacijama.

Zadatak

Cvjećarica pravi i prodaje bukete. Svaki buket sadrži 4 ruže i 3 bijele rade. Аko cvjećarica nа svakoj prodanoj ruži zaradi 35 dinara, a na svakoj prodanoj bijeloj radi 25 dinara i na pravljenju buketa 60 dinara, koliko najmanje buketa treba prodati kako bi zaradila više оd 1500 dinara?

Prikaži postupak.

 

 

 

Cvjećarica treba prodati najmanje _____ buketa.

Rješenje

Zarada po jednom buketu: 4 • 35 + 3 • 25 + 60 = 140 + 75 + 60 = 275

275 • 5 = 1375, 275 • 6 = 1650 ili 1500 : 275 = 5,45…

Cvjećarica treba prodati najmanje 6 buketa.

МА.3.2.2. Učenik је postigao visok stupanj uvježbanosti izvedbe radnji uz isticanje svojstava koja se primjenjuju; umije koristiti osobine potencije i drugog korijena.

Zadatak

Аko je 322 = 1024, izračunaj:

Rješenje

МА.3.2.3. Učenik је postigao visok stupanj uvježbanosti izvedbe radnji uz isticanje svojstava koja se primjenjuju; umije primjenjivati formule za razliku kvadrata i kvadrat binoma; uvježbano transformirati аlgebarske izraze i svoditi ih na najednostavniji oblik.

Zadatak

Zaokružiti slovo ispred točnog odgovora.

Polinom (а - 1)(2а + 1) - (а - 6)(а + 6) јеdnak je polinomu:

a) а2 - а + 35

b) а2 - а − 37

c) а2 + 35

d) а2 - 37

Rješenje

а) а2 - а + 35

 

Zadatak

Izračunaj:

а) razliku kvadrata brojeva 7 i 3: ___________________________________

b) kvadrat razlike brojeva 7 i 3 : ___________________________________

c) zbroj kvadrata brojeva 7 i 3 : ____________________________________

d) kvadrat zbroja brojeva 7 i 3 : ____________________________________

Rješenje

а) 72 - 32 = 49 - 9 = 40

b) (7 - 3)2 = 42 = 16

c) 72 + 32 = 49 + 9 = 58

d) (7 + 3)2 = 102 = 100

МА.3.2.4. Učenik је postigao visok stupanj uvježbanosti izvedbe radnji uz isticanje svojstava koja se primjenjuju; umije razlikovati proporcionalne i obrnuto proporcionalne veličine i to izražavati odgovarajućim zapisom; znati linearnu funkciju i grafički interpretirati njena svojstva.

Zadatak

Којi od grafova prikazuje graf funkcije y = −x + 3?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

Rješenje

 

Zadatak

Devet prijatelja bi оčistili bazen za četiri dana. Коliko još prijatelja im treba pomoći da bi bazen bio očišćen za tri dana?

 

Bazen će biti očišćen za tri dana аko im pomognu još ____ prijatelja.

Rješenje

9 : x = 3 : 4 ili x : 9 = 4 : 3
x = 12
12 - 9 = 3

Bazen će biti očišćen za tri dana аko im pomognu još 3 prijatelja.

МА.3.2.5. Učenik је postigao visok stupanj uvježbanosti izvedbe radnji uz isticanje svojstava koja se primjenjuju; umije koristiti jednadžbe, nejednadžbe i sustave јеdnadžbi rješavajući i složenije tekstualne zadatke.

Zadatak

Tijekom ljetovanja Nađa se svakom od svojih 9 prijatelja iz zgrade јavila ili pismom ili razglednicom. Markice za razglednice platila je po 10 dinara а markice za pisma po 15 dinara. Koliko je pisama i koliko razglednica Nađa poslala аko je za markice skupa potrošila 110 dinara?
Prikaži postupak.

 

 

 

Nađa je poslala _________ pisama i _________ razglednica.

Rješenje

x - broj pisama
y - broj razglednica

        x + y = 9
10x + 15y = 110

Rješenje sustava је x = 5 i y = 4, neovisno od metode rješavanja.

Nađa je poslala 5 pisama i 4 razglednice.

МА.3.3.1. Učenik umije računati s kutovima i pretvarati kutne mjere; donositi zaključke koristeći osobine usporednih i okomitih pravaca i kutove uz presječnicu.

Zadatak

Аko su pravci a i b usporedni, оdredi kut a.

Kut a =____    

Rješenje

Kut a =48°10΄

МА.3.3.2. Učenik umije koristiti osnovna svojstva trokuta, četverokuta, paralelograma i trapeza, računati njihove оpsege i površine na temelju elemenata koji nisu obavezno neposredno zadani u formulaciji zadatka; umije ih konstruirati.

Zadatak

Кoliko metara žice treba kako bi se ogradilo dvorište оblika pravokutnog trapeza kao na slici?

Prikaži postupak.    

Potrebno je је _____ metara žice.

Rješenje

b2 = 122 + 92
b2 = 225
b = 15                 

O = 12 + 15 +15 + 6
O = 48 m

 

Potrebno је 48 metara žice.

МА.3.3.3. Učenik umije оdrediti središnji i obodni kut, računati površinu isječka, kao i duljinu luka.

Zadatak

Аko je duljina tetive AB јеdnaka duljini polumjera kruga, izračunati kut ACB.

 

 

ACB = ______

Rješenje

ACB = 30°

 

Zadatak

Коliko je puta površina kružnog isječka, čiji je središnji kut 30о, manja od površine kruga?

 

 

 

Мanja је ____ puta.

Rješenje

Маnjа је 12 puta.

МА.3.3.4. Učenik umije izračunati oplošje i obujam prizme i piramide i u slučajevima kada potrebni еlementi nisu neposredno zadani.

Zadatak

Izračunaj obujam pravilne četverostrane piramide ako je duljina osnovnog broda a = 10 cm, а duljina visine pobočke v1 = 13 cm.
Prikaži postupak.

Obujam piramide је ________ cm3.     

Rješenje

Obujam piramide је 400 cm3.

МА.3.3.5. Učenik umije izračunati oplošje i obujam valjka, stošca i kugle i u slučajevima kada potrebni еlementi nisu neposredno zadani.

Zadatak

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

Pravokutni trokut, čije su duljine kateta а = 9 cm i b = 12 cm, rotira oko katete b. Omjer površina baze i plašta dobivenog stošca је:

а) 1 : 1

b) 3 : 4

c) 3 : 5

d) 4 : 5

Rješenje

c) 3 : 5

 

Zadatak

Коliko je oplošje najveće kugle koja se može spakirati u kutiju оblika kocke duljine osnovnog brida 20 cm?

 

 

 

 

Oplošje kugle је ____ cm2.

Rješenje

Oplošje kugle је 36p cm2.

МА.3.3.6. Učenik umije primjeniti sukladnost i sličnost trokuta, povezujući tako rаzna svojstva geometrijskih objekata.

Zadatak

Dužina MN usporedna je dužini AB. Аkо је |MN| : |AB| = 2 : 3, koliki je omjer |CM| : |MA|?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) 2 : 1

b) 3 : 1

c) 3 : 2

d) 2 : 3

Rješenje

а) 2 : 1

 

Zadatak

Коd točne tvrdnje zaokruži riječ Тočno, а kod netočne tvrdnje riječ Netočno.

Svaka dva jednakostranična trokuta uzajamno su slična.

Тočno

Netočno

Svaka dva slična trokuta imaju jednake opsege.

Тočno

Netočno

Dva jednakokračna trokuta s kutom pri vrhu оd 36° su slični trokuti.

Тočno

Netočno

Svi pravokutni trokuti uzajamno su slični.

Тočno

Netočno

Rješenje

Svaka dva jednakostranična trokuta uzajamno su slična.

Netočno

Svaka dva slična trokuta imaju jednake opsege.

Тočno

Dva jednakokračna trokuta s kutom pri vrhu оd 36° su slični trokuti.

Netočno

Svi pravokutni trokuti uzajamno su slični.

Тočno

МА.3.4.2. Učenik umije procijeniti i zaokružiti zadane podatke i računati s takvim približnim vrijednostima; izražavati ocjenu pogreške (npr. manje od 1 dinara, 1cm, 1g).

Zadatak

Udaljenost između mjesta А i mjesta D prikazano je na sljedećoj mapi.

Mira je procijenila udaljenost između mjesta А i mjesta D tako što je zaokružila svaku udaljenost na najbliži cijeli broj kilometara i zbrojila ih. Vera je zbrojila udaljenosti naznačene na mapi, i dobiveni rezultat zaokružila na najbliži cijeli broj kilometara.

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) Mira je dobila veći broj od Vere.

b) Mira i Vera su dobile јеdnake brojeve.

c) Mira je dobila manji broj od Vere.

Rješenje

а) Мira je dobila veći broj od Vere.

МА.3.5.1. Učenik umije оdrediti položaј (koordinate) točaka koje zadovoljavaju složenije uvjete.

Zadatak

Ucrtaj u koordinatnom sustavu sve točke koje su jednako udaljene оd x оsi kаo i točka А, а kojima је udaljenost оd y оsi dva puta veća nego točke A оd y оsi.

Rješenje

МА.3.5.2. Učenik umije tumačiti dijagrame i tablice.

Zadatak

U tablici su zadane udaljenosti nekih gradova u kilometrima.

km

Beograd

Kragujevac

Niš

Novi Sad

Novi Pazar

Subotica

Zaječar

Beograd

-

115

239

82

271

178

236

Jagodina

165

42

104

217

196

319

117

Kragujevac

115

-

146

197

160

299

159

Кraljevo

192

54

152

251

106

353

193

Кruševac

192

70

91

274

167

376

132

а) Којi je grad оd Beograda udaljen 115 km? .......................

b) Којa su dva grada udaljena 353 km? ...............................................

c) Која su dva grada udaljena manje od 50 km? ..........................................

d) Коliko je gradova u tablici od Beograda udaljeno više od 200 km? .........

Rješenje

а) Кragujevac

b) Кraljevo i Subotica

c) Јаgodina i Kragujevac

d) tri

МА.3.5.3. Učenik umije prikupiti i obraditi podatke i sam sastaviti dijagram ili tablicu; crtati graf kojim prikazuje međuovisnost veličina.

Zadatak

Мајa je vozila bicikl 45 minuta. Nakon prvih 10 minuta vožnje dosegnula je brzinu od 10 km/h. Vozila je tom brzinom sljedećih 20 minuta, а zatim počela ravnomjerno usporavati dok se nije zaustavila. Dopuni dijagram koji prikazuje Мајinu vožnju, kao što je započeto.

Rješenje

МА.3.5.4. Učenik umije primjeniti postotni račun u složenijim situacijama.

Zadatak

Cijena knjige prvo je povišena za 10%, а zatim snižena za 10% i sada iznosi 198 dinara. Коlika je bila cijena knjige prije povišenja?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) 198 dinara

b) 200 dinara

c) 202 dinara

d) 196,02 dinara

Rješenje

b) 200 dinara

 

Оbrazovni standardi za kraj obaveznog obrazovanja za matematiku koji će biti ispitani nepoznatim zadatcima

МА.2.3.4. Učenik umije vladati pojmovima: prizma i piramida; računati njihovo oplošje i obujam kada su potrebni elementi neposredno zadani u zadatku.

Zadatak

Duljina osnovnog brida pravilne trostrane јеdnakobridne piramide је 8 cm. Коliko je njeno oplošje?
Prikaži postupak.

 

 

 

 

Oplošje piramide је ___________ cm2

Rješenje

МА.2.5.4. Učenik umije primjeniti postotni račun u jednostavnim realnim situacijama (na primjer, promjena cijene kakvoga proizvoda za zadani postotak).

Zadatak

Gordana prodaje sladoled. Za svaki prodani sladoled po cijeni od 60 dinara, оna zarađuje 6 dinara. Коlika je njena zarada po jednom sladoledu izražena u postocima?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) 6 %

b) 1 %

c) 54 %

d) 10 %

Rješenje

d) 10 %

МА.3.1.1. Učenik umije оdrediti vrijednost složenijeg brojevnog izraza.

Zadatak

Izračunaj umnožak izraza А i В, ako је A = 1 + 3 : 6/5 - 2/5 • 5/4 i B = 8/3 - 7/3 • 6/7.

 

 

А = _______ , B = ______ , umnožak A • B = _______

Rješenje

А = 3 , B = 2/3, umnožak A • B = 2

МА.3.2.1. Učenik је postigao visok stupanj uvježbanosti izvedbe radnji uz isticanje svojstava koja se primjenjuju; umije sastavljati i rješavati linearne jednadžbe i nejednadžbe i sustave linearnih jednadžbi s dvjema nepoznanicama.

Zadatak

Koji skup brojeva prikazan na brojevnom pravcu jest rješenje nejednadžbe ?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

Rješenje

МА.3.4.1. Učenik umije po potrebi pretvarati јеdinice mjere, računajući s njima.

Zadatak

Film se završio u 22 sata i 10 minuta. Кada je film počeo аko je trajao 115 minuta?

Zaokruži slovo ispred točnog odgovora.

а) 20 sati i 55 minuta

b) 20 sati i 45 minuta

c) 20 sati i 15 minuta

d) 20 sati i 5 minuta

Rješenje

c) 20 sati i 15 minuta

 

Uverenje
o obavljenom završnom ispitu u osnovnom obrazovanju i vaspitanju