Zastava Bosne i Hercegovine | Zastava Crne Gore
Email Print

ZAKON O PRIJAVLJIVANJU I EVIDENTIRANJU ZAKUPACA NA NEODREĐENO VREME U STANOVIMA U SVOJINI GRAĐANA, ZADUŽBINA I FONDACIJA: PROPIS JE STUPIO NA SNAGU 4. DECEMBRA 2015. GODINE. LOKALNA SAMOUPRAVA JE U OBAVEZI DA FORMIRA REGISTAR ZAKUPACA NA NEODREđENO VREME I ORGANIZUJE OBAVLJANJE POSLOVA VOđENJA POSTUPKA PRIJAVLJIVANJA I EVIDENTIRANJA U ISTI


U 460 stanova u vlasništvu zadužbina i fondacija živi oko 1.500 takozvanih zaštićenih stanara, odnosno zakupaca na neograničeno vreme. Prema Zakonu o prijavljivanju i evidentiranju zakupaca na neodređeno vreme u stanovima u svojini građana, zadužbina i fondacija ("Sl. glasnik RS", br. 96/2015), svi oni bi trebalo da se prijave do proleća, da bi država znala za koliko njih je dužna da obezbedi preseljenje.

Posle toga, zadužbine će ekonomski raspolagati svojim nekretninama, koje se nalaze na najatraktivnijim lokacijama u Beogradu, Novom Sadu, Nišu... Prema rečima Svetlane Ristić, iz Odseka za stambeno pravo Ministarstva građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture, samo u Beogradu ih, prema anketi iz 2012-2013. godine, ima 293. Beograd, u kome je najviše stanova u vlasništvu zadužbina, već je objavio poziv za prijavljivanje.

Prema podacima Agencije za privredne registre, u Srbiji ima 127 fondacija i zadužbina. Najveći vlasnici nekretnina su Beogradski univerzitet, Zadužbina Nikole Spasića, Fondacija "Solidarnost", SPC i Srpsko lekarsko društvo, koje ima celu zgradu u Kraljice Natalije, u Beogradu, u sporu oko vlasništva.

Univerzitet u Beogradu, nekada jedan od tri najbogatija u Evropi, upravlja zadužbinama koje imaju oko 125 stanova sa zaštićenim stanarima. U ovoj instituciji kažu da bi bili vrlo zadovoljni ako bi opštine Vračar i Stari grad, na kojima se stanovi nalaze, našle tim ljudima alternativni smeštaj.

Stanari sada plaćaju kiriju prema tarifama "Infostana", ali bi Univerzitet mogao da ih izda po tržišnim cenama i ostvari više novca za ispunjavanje volje zadužbinara. A to je obično isplata stipendija i nagrada nadarenim studentima.

Neke od zgrada nalaze se u samom srcu Beograda: na Terazijama 39, Andrićevom vencu 12 i Svetogorskoj 12.

- Ovi stanovi su u vlasništvu sedam zadužbina koje su poverene Univerzitetu na upravu - objašnjava prof. dr Živoslav Tešić, prorektor za nauku. - UB je vlasnik mnogo većeg broja nekretnina, ali one nam još nisu vraćene.

Srpska akademija nauka i umetnosti ne upravlja nijednom zadužbinom koja je vlasnik stanova sa zaštićenim stanarima, potvrdio je upravnik poslova SANU Budimir Lončar:

- Zadužbine su posebna pravna lica i o njima odlučuju upravni odbori, osim ako želja darodavca nije da baš Akademija upravlja. -

Maja Nešić iz Udruženja građana za zaštitu prava korisnika stanova u stambenim zgradama zadužbina je zadovoljna što je najzad izašao Nacrt zakona o stanovanju i održavanju zgrada:

- Prvi put posle 70 godina postoji volja države da reši problem zakupaca na neodređeno vreme u stanovima u svojini građana i zadužbina. Zakupci nisu krivi što su se našli u ovoj situaciji, pa je država obavezna da ispravi grešku koju je napravila. Jedino realno rešenje je preseljenje stanara u druge stanove koje će moći da otkupe, i povraćaj ovih vlasnicima - navodi Nešić.

Međutim, Udruženje ima i ozbiljne zamerke na Nacrt zakona. Da bi zakupci prihvatili zakonsko rešenje potrebno je u njega uneti:

  • dodatno povećanje osnovne ponuđene kvadrature po prvom članu domaćinstva (sa 30 na 45 kvm);
  • dodatno povećanje kvadrature u odnosu za porodice koje napuštaju stanove preko 100 kvm;
  • preciziranje lokacije obezbeđenog stana za preseljenje, čime bi se umanjio koruptivni element i osiguralo da ljudi iz centra neće biti preseljeni u rubne opštine;
  • ukidanje ograničenja da članovi domaćinstva koji su rođenjem ili udajom to postali posle 1973. godine nemaju pravo na stan u slučaju smrti nosica stanarskog prava. U suprotnom, zakupci će biti desetkovani i izbačeni na ulicu.

Mnoge zadužbine su u međuvremenu ugašene. Udruženje smatra da kada zadužbina nije obnovila rad, a dosta njih ne može da dobije rešenje od Agencije za restituciju o povraćaju imovine, stanari treba da ostanu u tim stanovima i steknu pravo otkupa. Ovako će ih preseliti na periferiju, a u te stanove useliti druge ljude koji će moći i da ih otkupe.

Svetlana Ristić podseća da je Ministarstvo kulture i informisanja još devedesetih godina trebalo da utvrdi zgrade zadužbina čiji stanovi se izuzimaju od otkupa. Ali, donetim pravilnikom se samo navodi spisak zadužbina čiji stanovi se izuzimaju od otkupa, ali nema jasnih kriterijuma ko može da nastavi rad. Sledećim pravilnikom dodatno je smanjen spisak zgrada zadužbina, a nagađa se da su ti stanovi već otkupljeni. Ne zna se po kojim cenama.

Izvor: Vebsajt Novosti, V. Crnjanski Spasojević, I. Mićević, 18.01. 2016.
Naslov: Redakcija