Zastava Bosne i Hercegovine
Email Print

OSTVARIVANJE PRAVA NAKON PRESTANKA VANBRAČNE ZAJEDNICE


Brak i vanbračna zajednica po Ustavu Republike Srbije ("Sl. glasnik RS", br. 98/2006) su izjednačeni, s tim što je kod vanbračne zajednice nužno da partneri žive zajedno, dok brak može da postoji i kada su supružnici rastavljeni.

Kada je potrebno ostvarivanje određenih prava u toku ili nakon prekida vanbračne zajednice, javlja se pitanje dokazivanja njenog postojanja i trajnosti.

Takođe, nijedan od vanbračnih partnera ne sme biti u braku sa trećom osobom kada je u pitanju priznavanje vanbračne zajednice i prava koja iz nje proističu.

Dokazivanje vanbračne zajednice od 2019. godine posebno je često zbog utvrđivanja prava na porodičnu penziju.

Advokat Mijodrag Ivanić pojašnjava proceduru dokazivanja i ukazuje da se ovo pravo utvrđuje u vanparničnim postupcima.

"Sudska praksa je različita, ali najčešće je za dokazivanje postojanja vanbračne zajednice potrebno da dva svedoka posvedoče da su partneri živeli u zajednici tri godine, mada zakon nije opredelio broj godina", naveo je Ivanić.

Pored toga, u nekim slučajevima bile su dovoljne zajedničke fotografije nastale za vreme trajanja vanbračne zajednice, ili drugi dokazi, napomenuo je.

Dalje pojašnjava da je od 2019. godine Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju ("Sl. glasnik RS", br. 34/2003, 64/2004 - odluka USRS, 84/2004 - dr. zakon, 85/2005, 101/2005 - dr. zakon, 63/2006 - odluka USRS, 5/2009, 107/2009, 101/2010, 93/2012, 62/2013, 108/2013, 75/2014, 142/2014, 73/2018, 46/2019 - odluka US, 86/2019 i 62/2021) omogućeno i vanbračnom partneru da nasledi porodičnu penziju, što ranije to nije bilo moguće, ali sada i vanbračni partner ulazi u krug članova porodice koji se smatraju nosiocima ovog prava.

Što se tiče imovine stečene u braku, prema rečima advokata, važi pretpostavka da su supružnici stekli po 50 procenata imovine tj. jednakih udela.

"To je pretpostavka koja je oboriva iz različitih razloga. Što se tiče vanbračne zajednice podela imovine bi definitivno najpre da se reši saglasnošću vanbračnih partnera. Jedan od tih načina je da se oni, bilo pred javnim beležnikom ili na drugi način, dogovore kako će da podele svoju vanbračnu tekovinu koju su stekli u zajednici", ukazao je advokat.

Ukoliko saglasnost postoji, partneri imovinu mogu da podele sporazumno pred javnim beležnikom, a u suprotnom, ako nema saglasnosti zbog narušenih odnosa među partnerima, primeniće se opšti režim pred nadležnim sudovim i procedure, rekao je Ivanić.

"U tim slučajevima jedan od partnera pojavljuje se u ulozi tužioca i podnosi tužbu za utvrđivanje vanbračne tekovine, odnosno njegovog doprinosa u sticanju imovine koja je stečena u vanbračnoj zajednici. U ovim postupcima primenjuju se iste zakonske odredbe kao i kod podele imovine nakon razvoda braka", ukazao je Ivanić.

Vanbračni partner nakon smrti drugog partnera i dalje nema zakonsko pravo na nasleđivanje.

Kompanija Paragraf Lex ne preuzima odgovornost za tačnost i istinitost informacija prenetih iz spoljnih sadržaja odnosno drugih izvora, kao i za štetu koja eventualno iz toga, proistekne. Sve informacije objavljene u sekciji "Vesti" su namenjene u svrhu opšteg informisanja.

Izvor: Vebsajt RTV, 10.01.2022.
Naslov: Redakcija