Zastava Bosne i Hercegovine | Zastava Crne Gore
Email Print

NACRT ZAKONA O IZMENAMA I DOPUNAMA ZAKONA O DOPRINOSIMA ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE - Tekst propisa


Član 1.

U Zakonu o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje ("Službeni glasnik RS", br. 84/04, 61/05, 62/06, 5/09, 52/11, 101/11, 47/13, 108/13, 57/14, 68/14-dr. zakon, 112/15, 113/17 i 95/18), posle člana 15. dodaje se novi član 15a, koji glasi:

"Član 15a

Osnovica doprinosa za zaposlene i za poslodavce, za novonastanjenog obveznika po osnovu čije zarade se ostvaruje pravo na umanjenje osnovice poreza na zarade saglasno zakonu kojim se uređuje porez na dohodak građana, je zarada umanjena za 70%.

Pravo na umanjenje osnovice iz stava 1. ovog člana može da se ostvari za onog novonastanjenog obveznika koji ispunjava uslov da se smatra osiguranikom saglasno zakonima kojima se uređuje obavezno socijalno osiguranje, kao i za potrebe primene ugovora o socijalnom osiguranju koje Republika primenjuje sa drugim državama."

Član 2.

U članu 37. stav 1, članu 38. stav 1. i članu 42. stav 1. reči: "meseca oktobra" zamenjuju se rečima: "meseca septembra".

Član 3.

U članu 44. stav 1. tačka 1) procenat: "26%" zamenjuje se procentom: "25,5%".

U stavu 2. tačka 1) procenat: "12%" zamenjuje se procentom: "11,5%".

Član 4.

Posle člana 45g dodaju se čl. 45d, 45đ i 45e, koji glase:

"Član 45d

Poslodavac - novoosnovano privredno društvo koje obavlja inovacionu delatnost u smislu zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica, koje je upisano u registar nadležnog organa, može da ostvari pravo na oslobođenje od plaćanja doprinosa na teret zaposlenog i na teret poslodavca po osnovu zarade osnivača koji su zaposleni u tom privrednom društvu.

Pravo na oslobođenje iz stava 1. ovog člana, poslodavac može da ostvari za zarade osnivača isplaćene u periodu od 36 meseci od dana kada je osnovano privredno društvo.

Pravo na oslobođenje iz stava 1. ovog člana može da se ostvari za svakog osnivača po osnovu njegove mesečne zarade, i to zarade čiji iznos nije viši od 150.000 dinara mesečno, a ukoliko je viši onda po osnovu dela zarade u visini najviše do 150.000 dinara.

Pravo na oslobođenje iz stava 1. ovog člana poslodavac ostvaruje pod sledećim uslovima:

1) da je fizičko lice - osnivač, odnosno svaki od osnivača ako ih je više, zasnovao radni odnos sa novoosnovanim privrednim društvom, zaključio ugovor o radu u skladu sa zakonom kojim se uređuju radni odnosi i da je prijavljen na obavezno socijalno osiguranje u Centralni registar obaveznog socijalnog osiguranja;

2) da u periodu za koji ostvaruje pravo na oslobođenje osnivač ima najmanje 5% akcija ili udela u novoosnovanom privrednom društvu.

Pravo na oslobođenje iz stava 1. ovog člana može da ostvari poslodavac - privredno društvo koje nije povezano ni sa jednim pravnim licem u smislu zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica i koje ne ostvaruje više od 30% svog ukupnog prihoda od drugih lica koja se smatraju povezanim sa bilo kojim osnivačem poslodavca - privrednog društva.

Oslobođenje iz ovog člana može da ostvari poslodavac koji je osnovan zaključno sa 31. decembrom 2020. godine.

Po osnovu zarade lica iz stava 4. ovog člana za koja je jedan novoosnovani poslodavac ostvario oslobođenje iz ovog člana, drugi novoosnovani poslodavac ne može za ta lica da ostvari oslobođenje iz ovoga člana.

Doprinosi za obavezno socijalno osiguranje za lica iz stava 1. ovog člana za koja se ostvaruje pravo na oslobođenje, plaćaju se iz budžeta Republike na iznos najniže mesečne osnovice doprinosa iz člana 37. ovog zakona.

Poslodavac koji koristi oslobođenje iz ovog člana, osim u skladu sa odredbom zakona kojim se uređuje porez na dohodak građana koja se odnosi na istu vrstu oslobođenja, po osnovu zasnivanja radnog odnosa sa tim licem nema pravo da za to lice ostvari druge olakšice, uključujući i korišćenje subvencija za zapošljavanje i samozapošljavanje.

Član 45đ

Poslodavac koji zasnuje radni odnos sa licem koje se u skladu sa odredbama ovog člana može smatrati kvalifikovanim novozaposlenim (u daljem tekstu: kvalifikovano novozaposleno lice), oslobađa se obaveze plaćanja doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje na teret zaposlenog i na teret poslodavca, za zaradu isplaćenu zaključno sa 31. decembrom 2022. godine.

Poslodavac iz stava 1. ovog člana je svaki poslodavac - pravno ili fizičko lice koji u bilo kom trenutku u periodu od 1. januara 2020. godine do 31. decembra 2022. godine sa kvalifikovanim novozaposlenim licem zaključi ugovor o radu u skladu sa zakonom kojim se uređuju radni odnosi i koji je kvalifikovano novozaposleno lice prijavio na obavezno socijalno osiguranje u Centralni registar obaveznog socijalnog osiguranja.

Kvalifikovanim novozaposlenim licem iz stava 1. ovog člana smatra se lice koje u periodu od 1. januara do 31. decembra 2019. godine nije imalo status osiguranika zaposlenog u smislu zakona, a koje je status osiguranika zaposlenog steklo u periodu od 1. januara do 30. aprila 2020. godine, zasnivanjem radnog odnosa kod poslodavca iz stava 1. ovog člana ili kod drugog poslodavca.

Izuzetno od stava 3. ovog člana kvalifikovanim novozaposlenim licem iz stava 1. ovog člana smatra se i lice koje u periodu od 1. januara 2019. godine do 30. aprila 2020. godine nije imalo status osiguranika zaposlenog, odnosno osiguranika preduzetnika u smislu zakona, a koje je status osiguranika zaposlenog steklo u periodu od 1. maja do 31. decembra 2020. godine, zasnivanjem radnog odnosa kod poslodavca iz stava 1. ovog člana ili kod drugog poslodavca.

Oslobođenje od plaćanja doprinosa iz stava 1. ovog člana može da ostvari poslodavac ako se zasnivanjem radnog odnosa sa kvalifikovanim novozaposlenim licem poveća broj zaposlenih kod poslodavca u odnosu na broj zaposlenih na dan 31. decembra 2019. godine.

Oslobođenje od plaćanja doprinosa iz stava 1. ovog člana može da koristi i poslodavac koji započne obavljanje delatnosti posle 31. decembra 2019. godine.

Ako u toku korišćenja oslobođenja od plaćanja doprinosa za kvalifikovano novozaposleno lice poslodavac smanji broj zaposlenih u odnosu na dan 31. decembar 2019. godine uvećan za broj kvalifikovanih novozaposlenih lica, gubi pravo da koristi oslobođenje od plaćanja doprinosa za onaj broj kvalifikovanih novozaposlenih lica za koliko je smanjen broj zaposlenih u odnosu na dan 31. decembar 2019. godine uvećan za broj kvalifikovanih novozaposlenih lica, pri čemu, u slučaju kada je oslobođenje od plaćanja doprinosa ostvareno za više kvalifikovanih novozaposlenih lica, prvo gubi olakšicu za ono kvalifikovano novozaposleno lice sa kojim je ranije zasnovao radni odnos.

Izuzetno od stava 7. ovog člana, ako u toku korišćenja oslobođenja od plaćanja doprinosa za kvalifikovano novozaposleno lice poslodavac iz stava 6. ovog člana smanji broj zaposlenih u odnosu na dan 31. decembar godine u kojoj je započeo obavljanje delatnosti, gubi pravo da koristi oslobođenje od plaćanja doprinosa za onaj broj kvalifikovanih novozaposlenih lica za koliko je smanjen broj zaposlenih u odnosu na dan 31. decembar godine u kojoj je započeo obavljanje delatnosti.

Poslodavac se oslobađa obaveze plaćanja doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje iz stava 1. ovog člana, na sledeći način:

1) 100% doprinosa - za zarade isplaćene u periodu od 1. januara do 31. decembra 2020. godine;

2) 95% doprinosa - za zarade isplaćene u periodu od 1. januara do 31. decembra 2021. godine;

3) 85% doprinosa - za zarade isplaćene u periodu od 1. januara do 31. decembra 2022. godine.

Doprinosi za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje za kvalifikovano novozaposleno lice, za koje se ostvaruje pravo na oslobođenje od plaćanja doprinosa saglasno stavu 9. ovog člana, plaćaju se iz budžeta Republike.

Poslodavac koji za određeno lice koristi bilo koju vrstu podsticaja koji su uređeni odgovarajućim zakonom, osim u skladu sa odredbom zakona kojim se uređuje porez na dohodak građana koja se odnosi na istu vrstu olakšice, po osnovu zasnivanja radnog odnosa sa tim licem nema pravo da za to lice ostvari oslobođenje iz ovog člana.

Oslobođenje iz ovog člana ne mogu ostvariti državni organi i organizacije, javne agencije, javna preduzeća, javne službe i drugi direktni ili indirektni budžetski korisnici, odnosno korisnici javnih sredstava.

Član 45e

Proceduru koja se odnosi na plaćanje doprinosa saglasno čl. 45g, 45d i 45đ ovog zakona, sporazumno uređuju ministar nadležan za poslove finansija, ministar nadležan za poslove rada, zapošljavanja, boračka i socijalna pitanja i ministar nadležan za poslove zdravlja."

PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 5.

Odredbe ovog zakona primenjivaće se od 1. januara 2020. godine, osim odredaba člana 1. i člana 4. u delu koji se odnosi na oslobođenje od plaćanja doprinosa po osnovu zarade kod poslodavca koji obavlja inovacionu delatnost, koje će se primenjivati od 1. marta 2020. godine.

Član 6.

Akt o proceduri iz člana 4. ovog zakona, koja se odnosi na plaćanje doprinosa, doneće se najkasnije u roku od 120 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 7.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije".

IZ OBRAZLOŽENjA

OBRAZLOŽENjE

I. USTAVNI OSNOV ZA DONOŠENJE ZAKONA

Ustavni osnov za donošenje ovog zakona sadržan je u članu 97. tač. 6. i 15. Ustava Republike Srbije, kojim je predviđeno da Republika Srbija uređuje i obezbeđuje, pored ostalog, poreski sistem i finansiranje ostvarivanja prava i dužnosti Republike Srbije, utvrđenih Ustavom i zakonom.

II. RAZLOZI ZA DONOŠENjE ZAKONA

• Problemi koje Zakon treba da reši, odnosno ciljevi koji se Zakonom postižu

Razlozi za donošenje ovog zakona sadržani su u potrebi da se, u cilju obezbeđivanja uslova za sprovođenje sveobuhvatne reforme poslovnog okruženja, stvore zakonske pretpostavke za priliv investicija, zapošljavanje i privredni rast i omoguće povoljniji uslovi privređivanja rasterećenjem privrednih subjekata. S tim u vezi, predloženo je dalje fiskalno rasterećenje prihoda po osnovu rada smanjenjem stope doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, uvođenje novih olakšica po osnovu plaćanja doprinosa, kao i izmena perioda koji se odnosi na podatak o prosečnoj zaradi kao elementu za utvrđivanje najniže i najviše mesečne osnovice doprinosa.

Predloženo smanjenje stope doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, sa 26% na 25,5%, praktično znači, sa stanovišta obračunavanja i plaćanja doprinosa po osnovu zarade, da je poslodavac oslobođen od plaćanja dela doprinosa koji se obračunava i plaća na teret poslodavca (na teret zarade) u visini od 0,5%, tako da se doprinos na teret poslodavca plaća po stopi od 11,5%, dok je sadašnja stopa 12%. Na taj način obezbeđuje se manje fiskalno opterećenje prihoda koje fizička lica ostvare po osnovu rada, s jedne strane, i smanjenje troškova poslovanja za poslodavce i druge isplatioce prihoda, s druge strane.

U cilju podsticanja zapošljavanja, predloženo je i uvođenje novih olakšica za poslodavce - novoosnovana privredna društva koja obavljaju inovacionu delatnost u vidu oslobođenja od plaćanja doprinosa po osnovu zarade osnivača koji su zaposleni u tim privrednim društvima. Pored toga, predložena je olakšica za poslodavce koji zasnuju radni odnos sa kvalifikovanim novozaposlenim licem i olakšica se ostvaruje kao oslobođenje od plaćanja doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje po osnovu zarade kvalifikovanog novozaposlnog lica. Takođe, predlaže se uvođenje olakšice, u vidu smanjenja osnovice doprinosa po osnovu zarade za novonastanjena lica koja zasnuju radni odnos sa domaćim poslodavcem. Ova mera predstavlja podsticaj za zapošljavanje lica koja su novonastanjeni obveznici na teritoriji Republike Srbije i za kojima, kao licima sa posebnim stručnim znanjima, postoji potreba na domaćem tržištu rada.

Pored toga, u cilju utvrđivanja najniže i najviše mesečne osnovice doprinosa, kao iznosa koji se primenjuju za celu kalendarsku godinu i koji se objavljuju jednom godišnje, potrebno je da se stvore uslovi za izmenu perioda za koji se koristi podatak o prosečnoj mesečnoj zaradi koji je polazna veličina za utvrđivanje navedenih osnovica doprinosa. Ovo je potrebno kako bi se omogućilo da podaci budu objavljeni do početka decembra meseca da bi se stvorili uslovi za operativno postupanje u pogledu primene navedenih osnovica za naredni poreski period.

Osnovna sadržina predloženih izmena i dopuna Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje ("Službeni glasnik RS", br. 84/04, 61/05, 62/06, 5/09, 52/11, 101/11, 47/13, 108/13, 57/14, 68/14-dr. zakon, 112/15, 113/17 i 95/18 - u daljem tekstu: Zakon) odnosi se na:

- smanjenje stope doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, sa 26% na 25,5%;

- uvođenje novih olakšica za poslodavce - novoosnovana privredna društva koja obavljaju inovacionu delatnost, kao i za poslodavce koji zasnuju radni odnos sa kvalifikovanim novozaposlenim licem;

- smanjenje osnovice doprinosa po osnovu zarade lica koja zasnuju radni odnos sa poslodavcem, kao novonastanjeni obveznici na teritoriji Republike Srbije i za kojima, kao licima sa posebnim stručnim znanjima, postoji potreba na domaćem tržištu rada;

- izmenu perioda za koji se, u cilju utvrđivanja najniže i najviše mesečne osnovice doprinosa, kao polazna veličina uzima podatak o prosečnoj mesečnoj zaradi u Republici Srbiji isplaćenoj u periodu za prethodnih 12 meseci počev od meseca septembra, umesto meseca oktobra prema sadašnjem rešenju, prema objavljenim podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

• Razmatrane mogućnosti da se problemi reše i bez donošenja zakona

Imajući u vidu da je reč o elementima sistema i politike javnih prihoda koji se, saglasno odredbama Zakona o budžetskom sistemu ("Službeni glasnik RS", br. 54/09, 73/10, 101/10, 101/11, 93/12, 62/13, 63/13-ispravka, 108/13, 142/14, 68/15-dr. zakon, 103/15, 99/16, 113/17, 95/18 i 31/19), uvode zakonom, to znači da se izmene i dopune tih elemenata mogu vršiti samo zakonom. Prema tome, kako se materija koja se uređuje ovim zakonom odnosi na doprinose za obavezno socijalno osiguranje i spada u zakonodavnu regulativu, nije razmatrano, niti je bilo osnova za razmatranje njenog uređenja drugim zakonom ili podzakonskim aktom.

• Zašto je donošenje zakona najbolji način za rešavanje problema

S obzirom da se radi o zakonskoj materiji, određena postojeća zakonska rešenja jedino je i moguće menjati i dopunjavati donošenjem zakona, tj. izmenama i dopunama zakona.

Uređivanjem materije doprinosa za obavezno socijalno osiguranje zakonom daje se doprinos pravnoj sigurnosti i obezbeđuje javnosti dostupnost u pogledu vođenja fiskalne politike, s obzirom da se zakon kao opšti pravni akt objavljuje i stvara jednaka prava i obaveze za sve subjekte koji se nađu u istoj pravnoj situaciji.

III. OBJAŠNjENjE OSNOVNIH PRAVNIH INSTITUTA I POJEDINAČNIH REŠENjA

Uz član 1.

Novododatim članom 15a Zakona uređuje se osnovica doprinosa po osnovu zarade za lice koje se zapošljava kao novonastanjeni obveznik, po osnovu čije zarade se ostvaruje pravo na umanjenje osnovice poreza na zarade saglasno zakonu kojim se uređuje porez na dohodak građana. Osnovicu doprinosa čini zarada umanjena za 70%.

Uz član 2.

Izmenama u čl. 37, 38. i 42. Zakona, koje se odnose na najnižu mesečnu osnovicu doprinosa i najvišu mesečnu osnovicu doprinosa, vrši se izmena u delu perioda u kome se, u cilju utvrđivanja mesečnih osnovica doprinosa, kao polazna veličina uzima podatak о prosečnoj mesečnoj zaradi u Republici Srbiji isplaćenoj u periodu za prethodnih 12 meseci počev od meseca septembra, umesto meseca oktobra prema sadašnjem rešenju, u tekućoj godini odnosno godini koja prethodi godini za koju se utvrđuju i plaćaju doprinosi, shodno objavljenim podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike. Na ovaj načina omogućava se blagovremeno objavljivanje navedenih osnovica doprinosa čime se omogućava da poreski obveznici i Poreska uprava već krajem tekuće godine imaju podatke o visini osnovica za narednu godinu. To je od značaja za ažurno postupanje poreskog organa u vezi sa donošenjem poreskih rešenja, kao i za planiranje obaveza poreskih obveznika.

Uz član 3.

U članu 44. Zakona vrši se izmena stope doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, tako što se stopa smanjuje 0,5%. S tim u vezi, stopa doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje sa 26% smanjuje se na 25,5%. Predloženo rešenje odnosi se na smanjenje stope doprinosa na teret poslodavca, tako da je visina stope za penzijsko i invalidsko osiguranje koju poslodavac plaća na svoj teret (na zaradu) 11,5% umesto 12% koliko je prema važećem zakonskom rešenju.

Uz član 4.

U okviru ovog člana sadržane su odredbe kojima se uređuju nove olakšice za zapošljavanje određenih kategorija lica.

Novododatim članom 45d Zakona uređuje se olakšica za poslodavca po osnovu plaćanja doprinosa. Naime, poslodavac - novoosnovano privredno društvo koje obavlja inovacionu delatnost, može da ostvari pravo na oslobođenje od plaćanja doprinosa na teret zaposlenog i na teret poslodavca po osnovu zarade osnivača koji su zaposleni u tom privrednom društvu. Oslobođenje može da se ostvari u periodu od 36 meseci od dana kada je osnovano privredno društvo.

Novododatim članom 45đ Zakona uređuje se olakšica za poslodavca koji zasnuje radni odnos sa kvalifikovanim novozaposlenim licem. Olakšica se ostvaruje kao oslobođenje za poslodavca od plaćanja doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje po osnovu zarade novozaposlenog lica isplaćene zaključno sa 31. decembrom 2022. godine. Oslobođenje se ostvaruje u visini 100% doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje za zarade isplaćene u periodu od 1. januara do 31. decembra 2020. godine, 95% doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje za zarade isplaćene u periodu od 1. januara do 31. decembra 2021. godine i 85% doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje za zarade isplaćene u periodu od 1. januara do 31. decembra 2022. godine.

Novododati član 45e Zakona odnosi se na proceduru plaćanja doprinosa saglasno čl. 45g, 45d i 45đ Zakona.

Uz član 5.

Odnosi se na početak primene odredaba ovog zakona.

Uz član 6.

Odnosi se na rok za donošenje akta o proceduri u vezi sa plaćanjem doprinosa.

Uz član 7.

Predlaže se da ovaj zakon stupi na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije".

IV. PROCENA FINANSIJSKIH SREDSTAVA POTREBNIH ZA SPROVOĐENJE ZAKONA

Za sprovođenje ovog zakona nije potrebno obezbediti dodatna sredstva u budžetu Republike Srbije.

V. ANALIZA EFEKATA ZAKONA

Po osnovu smanjenja stope doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje na teret poslodavca procenjuje se smanjenje budžetskih prihoda na oko 9,8 milijardi dinara, uz smanjenje rashoda za zarade na nivou opšte države u iznosu od 2,3 milijarde dinara. Efekat na fiskalni rezultat opšte države je negativan u iznosu od 7,5 milijardi dinara, а koji se smatra opravdanim imajući u vidu efekte u smislu podsticanja zapošljavanja.

1. Na koga će i kako će najverovatnije uticati rešenja u Zakonu

Predložena rešenja u zakonu uticaće na poslodavce i druge isplatioce prihoda imajući u vidu da je predloženo smanjenje stope doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje, sa 26% na 25,5%. Na taj način obezbeđuje se manje fiskalno opterećenje prihoda koje fizička lica ostvare po osnovu rada, s jedne strane, i smanjenje troškova poslovanja za poslodavce i druge isplatioce prihoda, s druge strane.

Uvođenjem novih olakšica, poslodavcima iz privatnog sektora daje se mogućnost da započnu sa korišćenjem fiskalnih podsticaja koji predstavljaju još jednu meru u smislu stimulisanja zapošljvanja. S tim u vezi, predložene su nove olakšice za poslodavce - novoosnovana privredna društva koja obavljaju inovacionu delatnost, kao i za poslodavce koji zasnuju radni odnos sa kvalifikovanim novozaposlenim licem, pa u tom smislu ova zakonska rešenja uticaće kao podsticajna mera na privredne subjekte da zapošljavaju veći broj lica određenih kategorija.

Predložena rešenja u zakonu imaju za cilj i da motivišu fizička lica koja borave u inostranstvu, a koja imaju posebno stručno obrazovanje i za čijim radom i iskustvom postoji potreba kod domaćih poslodavaca, koja se ne može lako zadovoljiti na domaćem tržištu rada, da se nastane na teritoriji Republike Srbije i da zasnuju radni odnos sa domaćim poslodavcima.

Druga rešenja koja su predložena u zakonu imaće neznatan uticaj na obveznike doprinosa imajući u vidu da se zakonska rešenja odnose na izmenu perioda za koji se koristi podatak o prosečnoj mesečnoj zaradi kao element za utvrđivanje najniže i najviše mesečne osnovice doprinosa.

2. Kakve troškove će primena Zakona stvoriti građanima i privredi

Predložena zakonska rešenja ne stvaraju dodatne troškove građanima i privredi.

S tim u vezi, predloženo rešenje u delu smanjenja stope doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje imaće za posledicu smanjenje troškova u privredi jer se primenom te mere omogućava manje fiskalno opterećenje prihoda po osnovu rada.

Pored toga, novouvedene mere u delu oslobođenja od plaćanja doprinosa po osnovu zapošljavanja određenih kategorija zaposlenih takođe će uticati na smanjenje troškova u privredi, tj. za poslodavce koji budu koristili te mere.

3. Da li su pozitivne posledice donošenja Zakona takve da opravdavaju troškove koje će on stvarati

Predložena rešenja ne stvaraju troškove ni građanima ni privredi, s obzirom da imaju za cilj dalje stvaranje uslova za priliv investicija, zapošljavanje i privredni rast kroz obezbeđivanje povoljnijih uslova privređivanja rasterećenjem privrednih subjekata. Izmena stope doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje imaće za posledicu smanjenje troškova u privredi s obzirom da se primenom te mere omogućava manje fiskalno opterećenje prihoda po osnovu rada. Pozitivne posledice donošenja ovog zakona odnose se i na stvaranje uslova za zapošljavanje novih kategorija zaposlenih, posebno u oblasti inovacionih delatnosti i onih u kojima je izražena potreba zapošljavanja lica sa posebnim stručnim znanjima.

4. Da li se Zakonom podržava stvaranje novih privrednih subjekata na tržištu i tržišna konkurencija

Imajući u vidu da se ovim zakonom predlaže uvođenje oslobođenja od plaćanja doprinosa po osnovu zarade novozaposlenih lica kod poslodavaca, pored ostalog i kod novoosnovanih privrednih društava koja obavljaju inovacionu delatnost, očekuje se da će predloženo zakonsko rešenje doprineti osnivanju privrednih subjekata, posebno u pomenutoj delatnosti. Takođe, mera koja se odnosi na smanjenje stope doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje po osnovu zarade ima za cilj da doprinese stvaranju povoljnijih uslova privređivanja kroz rasterećenje privrednih subjekata čime se takođe podstiče njihovo stvaranje. Smanjenjem cene rada stvaraju se preduslovi za poboljšanje konkurentnosti privrednih subjekata.

5. Da li su sve zainteresovane strane imale priliku da se izjasne o Zakonu

Ovaj zakon je u postupku pripreme dostavljen nadležnim ministarstvima i drugim nadležnim organima, tako da je zainteresovanim stranama pružena prilika da se izjasne o predloženom zakonu.

U postupku pripreme teksta Nacrta zakona razmotrene su pristigle inicijative za izmenu zakona.

Tekst Nacrta zakona objavljen je na sajtu Ministarstva finansija tako da su sve zainteresovane strane imale priliku da se izjasne na zakon.

6. Koje će se mere tokom primene Zakona preduzeti da bi se ostvarilo ono što se donošenjem zakona namerava

Ministarstvo finansija nadležno je za sprovođenje predloženog zakona, za njegovu ujednačenu primenu na teritoriji Republike Srbije, kao i za davanje mišljenja o njegovoj primeni.

Posebno ističemo da Ministarstvo finansija, periodičnim publikovanjem Biltena službenih objašnjenja i stručnih mišljenja za primenu finansijskih propisa, kao i na drugi pogodan način, dodatno obezbeđuje transparentnost, informisanost i pristup informacijama, kako bi se i na ovaj način doprinelo ostvarivanju ciljeva postavljenih donošenjem ovog zakona.

VI. PREGLED ODREDABA ZAKONA O DOPRINOSIMA ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE KOJE SE MENJAJU, ODNOSNO DOPUNJUJU

ČLAN 15A

OSNOVICA DOPRINOSA ZA ZAPOSLENE I ZA POSLODAVCE, ZA NOVONASTANJENOG OBVEZNIKA PO OSNOVU ČIJE ZARADE SE OSTVARUJE PRAVO NA UMANJENJE OSNOVICE POREZA NA ZARADE SAGLASNO ZAKONU KOJIM SE UREĐUJE POREZ NA DOHODAK GRAĐANA, JE ZARADA UMANJENA ZA 70%.

PRAVO NA UMANJENJE OSNOVICE IZ STAVA 1. OVOG ČLANA MOŽE DA SE OSTVARI ZA ONOG NOVONASTANJENOG OBVEZNIKA KOJI ISPUNJAVA USLOV DA SE SMATRA OSIGURANIKOM SAGLASNO ZAKONIMA KOJIMA SE UREĐUJE OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE, KAO I ZA POTREBE PRIMENE UGOVORA O SOCIJALNOM OSIGURANJU KOJE REPUBLIKA PRIMENJUJE SA DRUGIM DRŽAVAMA.

Član 37.

Najnižu mesečnu osnovicu doprinosa čini iznos od 35% prosečne mesečne zarade u Republici isplaćene, odnosno ostvarene u periodu za prethodnih 12 meseci počev od meseca oktobra MESECA SEPTEMBRA u tekućoj godini, za koji period su objavljeni podaci republičkog organa nadležnog za poslove statistike, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

Iznos najniže mesečne osnovice, iz stava 1. ovog člana, svake godine objavljuje ministar nadležan za poslove finansija, a primenjuje se od prvog dana narednog meseca po objavljivanju tog iznosa.

Član 38.

Najnižu mesečnu osnovicu doprinosa za osiguranike iz čl. 25, 26. i 27. ovog zakona čini iznos od 35% prosečne mesečne zarade u Republici isplaćene, odnosno ostvarene u periodu za prethodnih 12 meseci počev od meseca oktobra MESECA SEPTEMBRA u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuju i plaćaju doprinosi, prema objavljenom podatku republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

Iznos najniže mesečne osnovice iz stava 1. ovog člana, svake godine objavljuje ministar nadležan za poslove finansija, a služi za obračun i plaćanje doprinosa počev od prvog januara godine za koju se doprinosi utvrđuju i plaćaju.

Član 42.

Najvišu mesečnu osnovicu doprinosa čini petostruki iznos prosečne mesečne zarade u Republici isplaćene, odnosno ostvarene u periodu za prethodnih 12 meseci počev od meseca oktobra MESECA SEPTEMBRA u tekućoj godini, za koji period su objavljeni podaci republičkog organa nadležnog za poslove statistike, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

Iznos najviše mesečne osnovice, iz stava 1. ovog člana, svake godine objavljuje ministar nadležan za poslove finansija, a primenjuje se od prvog dana narednog meseca po objavljivanju tog iznosa.

Član 44.

Stope po kojima se obračunavaju i plaćaju doprinosi jesu:

1) za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje - 26% 25,5%;

2) za obavezno zdravstveno osiguranje - 10,3%;

3) za osiguranje za slučaj nezaposlenosti - 0,75%.

Kada se doprinosi plaćaju istovremeno iz osnovice i na osnovicu, obračun doprinosa vrši se po sledećim stopama:

1) za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje - 14% za lica iz člana 7. stav 1. tač. 1) do 5) ovog zakona, a 12% 11,5% za poslodavca, odnosno drugog isplatioca prihoda licima iz člana 7. stav 1. tač. 1) do 5) ovog zakona;

2) za obavezno zdravstveno osiguranje - 5,15%.

Doprinos za osiguranje za slučaj nezaposlenosti plaća se iz osnovice po stopi od 0,75%.

ČLAN 45D

POSLODAVAC - NOVOOSNOVANO PRIVREDNO DRUŠTVO KOJE OBAVLJA INOVACIONU DELATNOST U SMISLU ZAKONA KOJIM SE UREĐUJE POREZ NA DOBIT PRAVNIH LICA, KOJE JE UPISANO U REGISTAR NADLEŽNOG ORGANA, MOŽE DA OSTVARI PRAVO NA OSLOBOĐENJE OD PLAĆANJA DOPRINOSA NA TERET ZAPOSLENOG I NA TERET POSLODAVCA PO OSNOVU ZARADE OSNIVAČA KOJI SU ZAPOSLENI U TOM PRIVREDNOM DRUŠTVU.

PRAVO NA OSLOBOĐENJE IZ STAVA 1. OVOG ČLANA, POSLODAVAC MOŽE DA OSTVARI ZA ZARADE OSNIVAČA ISPLAĆENE U PERIODU OD 36 MESECI OD DANA KADA JE OSNOVANO PRIVREDNO DRUŠTVO.

PRAVO NA OSLOBOĐENJE IZ STAVA 1. OVOG ČLANA MOŽE DA SE OSTVARI ZA SVAKOG OSNIVAČA PO OSNOVU NJEGOVE MESEČNE ZARADE, I TO ZARADE ČIJI IZNOS NIJE VIŠI OD 150.000 DINARA MESEČNO, A UKOLIKO JE VIŠI ONDA PO OSNOVU DELA ZARADE U VISINI NAJVIŠE DO 150.000 DINARA.

PRAVO NA OSLOBOĐENJE IZ STAVA 1. OVOG ČLANA POSLODAVAC OSTVARUJE POD SLEDEĆIM USLOVIMA:

1) DA JE FIZIČKO LICE - OSNIVAČ, ODNOSNO SVAKI OD OSNIVAČA AKO IH JE VIŠE, ZASNOVAO RADNI ODNOS SA NOVOOSNOVANIM PRIVREDNIM DRUŠTVOM, ZAKLJUČIO UGOVOR O RADU U SKLADU SA ZAKONOM KOJIM SE UREĐUJU RADNI ODNOSI I DA JE PRIJAVLJEN NA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE U CENTRALNI REGISTAR OBAVEZNOG SOCIJALNOG OSIGURANJA;

2) DA U PERIODU ZA KOJI OSTVARUJE PRAVO NA OSLOBOĐENJE OSNIVAČ IMA NAJMANJE 5% AKCIJA ILI UDELA U NOVOOSNOVANOM PRIVREDNOM DRUŠTVU.

PRAVO NA OSLOBOĐENJE IZ STAVA 1. OVOG ČLANA MOŽE DA OSTVARI POSLODAVAC - PRIVREDNO DRUŠTVO KOJE NIJE POVEZANO NI SA JEDNIM PRAVNIM LICEM U SMISLU ZAKONA KOJIM SE UREĐUJE POREZ NA DOBIT PRAVNIH LICA I KOJE NE OSTVARUJE VIŠE OD 30% SVOG UKUPNOG PRIHODA OD DRUGIH LICA KOJA SE SMATRAJU POVEZANIM SA BILO KOJIM OSNIVAČEM POSLODAVCA - PRIVREDNOG DRUŠTVA.

OSLOBOĐENJE IZ OVOG ČLANA MOŽE DA OSTVARI POSLODAVAC KOJI JE OSNOVAN ZAKLJUČNO SA 31. DECEMBROM 2020. GODINE.

PO OSNOVU ZARADE LICA IZ STAVA 4. OVOG ČLANA ZA KOJA JE JEDAN NOVOOSNOVANI POSLODAVAC OSTVARIO OSLOBOĐENJE IZ OVOG ČLANA, DRUGI NOVOOSNOVANI POSLODAVAC NE MOŽE ZA TA LICA DA OSTVARI OSLOBOĐENJE IZ OVOGA ČLANA.

DOPRINOSI ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE ZA LICA IZ STAVA 1. OVOG ČLANA ZA KOJA SE OSTVARUJE PRAVO NA OSLOBOĐENJE, PLAĆAJU SE IZ BUDŽETA REPUBLIKE NA IZNOS NAJNIŽE MESEČNE OSNOVICE DOPRINOSA IZ ČLANA 37. OVOG ZAKONA.

POSLODAVAC KOJI KORISTI OSLOBOĐENJE IZ OVOG ČLANA, OSIM U SKLADU SA ODREDBOM ZAKONA KOJIM SE UREĐUJE POREZ NA DOHODAK GRAĐANA KOJA SE ODNOSI NA ISTU VRSTU OSLOBOĐENJA, PO OSNOVU ZASNIVANJA RADNOG ODNOSA SA TIM LICEM NEMA PRAVO DA ZA TO LICE OSTVARI DRUGE OLAKŠICE, UKLJUČUJUĆI I KORIŠĆENJE SUBVENCIJA ZA ZAPOŠLJAVANJE I SAMOZAPOŠLJAVANJE.

ČLAN 45Đ

POSLODAVAC KOJI ZASNUJE RADNI ODNOS SA LICEM KOJE SE U SKLADU SA ODREDBAMA OVOG ČLANA MOŽE SMATRATI KVALIFIKOVANIM NOVOZAPOSLENIM (U DALJEM TEKSTU: KVALIFIKOVANO NOVOZAPOSLENO LICE), OSLOBAĐA SE OBAVEZE PLAĆANJA DOPRINOSA ZA OBAVEZNO PENZIJSKO I INVALIDSKO OSIGURANJE NA TERET ZAPOSLENOG I NA TERET POSLODAVCA, ZA ZARADU ISPLAĆENU ZAKLJUČNO SA 31. DECEMBROM 2022. GODINE.

POSLODAVAC IZ STAVA 1. OVOG ČLANA JE SVAKI POSLODAVAC - PRAVNO ILI FIZIČKO LICE KOJI U BILO KOM TRENUTKU U PERIODU OD 1. JANUARA 2020. GODINE DO 31. DECEMBRA 2022. GODINE SA KVALIFIKOVANIM NOVOZAPOSLENIM LICEM ZAKLJUČI UGOVOR O RADU U SKLADU SA ZAKONOM KOJIM SE UREĐUJU RADNI ODNOSI I KOJI JE KVALIFIKOVANO NOVOZAPOSLENO LICE PRIJAVIO NA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE U CENTRALNI REGISTAR OBAVEZNOG SOCIJALNOG OSIGURANJA.

KVALIFIKOVANIM NOVOZAPOSLENIM LICEM IZ STAVA 1. OVOG ČLANA SMATRA SE LICE KOJE U PERIODU OD 1. JANUARA DO 31. DECEMBRA 2019. GODINE NIJE IMALO STATUS OSIGURANIKA ZAPOSLENOG U SMISLU ZAKONA, A KOJE JE STATUS OSIGURANIKA ZAPOSLENOG STEKLO U PERIODU OD 1. JANUARA DO 30. APRILA 2020. GODINE, ZASNIVANJEM RADNOG ODNOSA KOD POSLODAVCA IZ STAVA 1. OVOG ČLANA ILI KOD DRUGOG POSLODAVCA.

IZUZETNO OD STAVA 3. OVOG ČLANA KVALIFIKOVANIM NOVOZAPOSLENIM LICEM IZ STAVA 1. OVOG ČLANA SMATRA SE I LICE KOJE U PERIODU OD 1. JANUARA 2019. GODINE DO 30. APRILA 2020. GODINE NIJE IMALO STATUS OSIGURANIKA ZAPOSLENOG, ODNOSNO OSIGURANIKA PREDUZETNIKA U SMISLU ZAKONA, A KOJE JE STATUS OSIGURANIKA ZAPOSLENOG STEKLO U PERIODU OD 1. MAJA DO 31. DECEMBRA 2020. GODINE, ZASNIVANJEM RADNOG ODNOSA KOD POSLODAVCA IZ STAVA 1. OVOG ČLANA ILI KOD DRUGOG POSLODAVCA.

OSLOBOĐENJE OD PLAĆANJA DOPRINOSA IZ STAVA 1. OVOG ČLANA MOŽE DA OSTVARI POSLODAVAC AKO SE ZASNIVANJEM RADNOG ODNOSA SA KVALIFIKOVANIM NOVOZAPOSLENIM LICEM POVEĆA BROJ ZAPOSLENIH KOD POSLODAVCA U ODNOSU NA BROJ ZAPOSLENIH NA DAN 31. DECEMBRA 2019. GODINE.

OSLOBOĐENJE OD PLAĆANJA DOPRINOSA IZ STAVA 1. OVOG ČLANA MOŽE DA KORISTI I POSLODAVAC KOJI ZAPOČNE OBAVLJANJE DELATNOSTI POSLE 31. DECEMBRA 2019. GODINE.

AKO U TOKU KORIŠĆENJA OSLOBOĐENJA OD PLAĆANJA DOPRINOSA ZA KVALIFIKOVANO NOVOZAPOSLENO LICE POSLODAVAC SMANJI BROJ ZAPOSLENIH U ODNOSU NA DAN 31. DECEMBAR 2019. GODINE UVEĆAN ZA BROJ KVALIFIKOVANIH NOVOZAPOSLENIH LICA, GUBI PRAVO DA KORISTI OSLOBOĐENJE OD PLAĆANJA DOPRINOSA ZA ONAJ BROJ KVALIFIKOVANIH NOVOZAPOSLENIH LICA ZA KOLIKO JE SMANJEN BROJ ZAPOSLENIH U ODNOSU NA DAN 31. DECEMBAR 2019. GODINE UVEĆAN ZA BROJ KVALIFIKOVANIH NOVOZAPOSLENIH LICA, PRI ČEMU, U SLUČAJU KADA JE OSLOBOĐENJE OD PLAĆANJA DOPRINOSA OSTVARENO ZA VIŠE KVALIFIKOVANIH NOVOZAPOSLENIH LICA, PRVO GUBI OLAKŠICU ZA ONO KVALIFIKOVANO NOVOZAPOSLENO LICE SA KOJIM JE RANIJE ZASNOVAO RADNI ODNOS.

IZUZETNO OD STAVA 7. OVOG ČLANA, AKO U TOKU KORIŠĆENJA OSLOBOĐENJA OD PLAĆANJA DOPRINOSA ZA KVALIFIKOVANO NOVOZAPOSLENO LICE POSLODAVAC IZ STAVA 6. OVOG ČLANA SMANJI BROJ ZAPOSLENIH U ODNOSU NA DAN 31. DECEMBAR GODINE U KOJOJ JE ZAPOČEO OBAVLJANJE DELATNOSTI, GUBI PRAVO DA KORISTI OSLOBOĐENJE OD PLAĆANJA DOPRINOSA ZA ONAJ BROJ KVALIFIKOVANIH NOVOZAPOSLENIH LICA ZA KOLIKO JE SMANJEN BROJ ZAPOSLENIH U ODNOSU NA DAN 31. DECEMBAR GODINE U KOJOJ JE ZAPOČEO OBAVLJANJE DELATNOSTI.

POSLODAVAC SE OSLOBAĐA OBAVEZE PLAĆANJA DOPRINOSA ZA OBAVEZNO PENZIJSKO I INVALIDSKO OSIGURANJE IZ STAVA 1. OVOG ČLANA, NA SLEDEĆI NAČIN:

1) 100% DOPRINOSA - ZA ZARADE ISPLAĆENE U PERIODU OD 1. JANUARA DO 31. DECEMBRA 2020. GODINE;

2) 95% DOPRINOSA - ZA ZARADE ISPLAĆENE U PERIODU OD 1. JANUARA DO 31. DECEMBRA 2021. GODINE;

3) 85% DOPRINOSA - ZA ZARADE ISPLAĆENE U PERIODU OD 1. JANUARA DO 31. DECEMBRA 2022. GODINE.

DOPRINOSI ZA OBAVEZNO PENZIJSKO I INVALIDSKO OSIGURANJE ZA KVALIFIKOVANO NOVOZAPOSLENO LICE, ZA KOJE SE OSTVARUJE PRAVO NA OSLOBOĐENJE OD PLAĆANJA DOPRINOSA SAGLASNO STAVU 9. OVOG ČLANA, PLAĆAJU SE IZ BUDŽETA REPUBLIKE.

POSLODAVAC KOJI ZA ODREĐENO LICE KORISTI BILO KOJU VRSTU

PODSTICAJA KOJI SU UREĐENI ODGOVARAJUĆIM ZAKONOM, OSIM U SKLADU SA ODREDBOM ZAKONA KOJIM SE UREĐUJE POREZ NA DOHODAK GRAĐANA KOJA SE ODNOSI NA ISTU VRSTU OLAKŠICE, PO OSNOVU ZASNIVANJA RADNOG ODNOSA SA TIM LICEM NEMA PRAVO DA ZA TO LICE OSTVARI OSLOBOĐENJE IZ OVOG ČLANA.

OSLOBOĐENJE IZ OVOG ČLANA NE MOGU OSTVARITI DRŽAVNI ORGANI I ORGANIZACIJE, JAVNE AGENCIJE, JAVNA PREDUZEĆA, JAVNE SLUŽBE I DRUGI DIREKTNI ILI INDIREKTNI BUDŽETSKI KORISNICI, ODNOSNO KORISNICI JAVNIH SREDSTAVA.

ČLAN 45E

PROCEDURU KOJA SE ODNOSI NA PLAĆANJE DOPRINOSA SAGLASNO ČL. 45G, 45D I 45Đ OVOG ZAKONA, SPORAZUMNO UREĐUJU MINISTAR NADLEŽAN ZA POSLOVE FINANSIJA, MINISTAR NADLEŽAN ZA POSLOVE RADA, ZAPOŠLJAVANJA, BORAČKA I SOCIJALNA PITANJA I MINISTAR NADLEŽAN ZA POSLOVE ZDRAVLJA.

PRELAZNE I ZAVRŠE ODREDBE

ČLAN 5.

ODREDBE OVOG ZAKONA PRIMENJIVAĆE SE OD 1. JANUARA 2020. GODINE, OSIM ODREDABA ČLANA 1. I ČLANA 4. U DELU KOJI SE ODNOSI NA OSLOBOĐENJE OD PLAĆANJA DOPRINOSA PO OSNOVU ZARADE KOD POSLODAVCA KOJI OBAVLJA INOVACIONU DELATNOST, KOJE ĆE SE PRIMENJIVATI OD 1. MARTA 2020. GODINE.

ČLAN 6.

AKT O PROCEDURI IZ ČLANA 4. OVOG ZAKONA, KOJA SE ODNOSI NA PLAĆANJE DOPRINOSA, DONEĆE SE NAJKASNIJE U ROKU OD 120 DANA OD DANA STUPANJA NA SNAGU OVOG ZAKONA.

ČLAN 7.

OVAJ ZAKON STUPA NA SNAGU OSMOG DANA OD DANA OBJAVLJIVANJA U "SLUŽBENOM GLASNIKU REPUBLIKE SRBIJE".

Izvor: Vebsajt Ministarstva finansija, 09.10.2019.