Zastava Bosne i Hercegovine | Zastava Crne Gore
Email Print

NACRT ODLUKE O KAPITALU I ADEKVATNOSTI KAPITALA PLATNIH INSTITUCIJA I INSTITUCIJA ELEKTRONSKOG NOVCA: ROK ZA PRIMEDBE I SUGESTIJE 12. JUN 2015. GODINE


Narodna banka Srbije objavila je Nacrt odluke o kapitalu i adekvatnosti kapitala platnih institucija i institucija elektronskog novca. Primedbe i sugestije potrebno je dostaviti Sektoru za kontrolu poslovanja banaka elektronskim putem na imejl adresu: kontrola.banaka@nbs.rs do 12. juna 2015. godine.

Na osnovu člana 83. stav 3, člana 90. stav 4, člana 95. stav 3, člana 128. stav 2. i člana 130. stav 8. Zakona o platnim uslugama ("Sl. glasnik RS", br. 139/2014) i člana 15. stav 1. Zakona o Narodnoj banci Srbije ("Sl. glasnik RS", br. 72/2003, 55/2004, 85/2005 - dr. zakon, 44/2010, 76/2012, 106/2012, 14/2015 i 40/2015 - odluka US), Izvršni odbor Narodne banke Srbije donosi

NACRT ODLUKE O KAPITALU I ADEKVATNOSTI KAPITALA PLATNIH INSTITUCIJA I INSTITUCIJA ELEKTRONSKOG NOVCA

I UVODNE ODREDBE

1. Ovom odlukom uređuju se elementi i način izračunavanja početnog kapitala platne institucije i institucije elektronskog novca, metod izračunavanja iznosa kapitalnog zahteva koji se jedinstveno primenjuje na sve platne institucije, način izračunavanja kapitala i kapitalnog zahteva platne institucije i institucije elektronskog novca, adekvatnost kapitala platne institucije u odnosu na ukupan iznos odobrenih kredita, kao i način i rokovi izveštavanja o kapitalu i kapitalnom zahtevu platne institucije i institucije elektronskog novca.

Odredbe ove odluke primenjuju se na platnu instituciju, odnosno instituciju elektronskog novca, sa sedištem u Republici Srbiji, koja je od Narodne banke Srbije dobila dozvolu za pružanje platnih usluga kao platna institucija (u daljem tekstu: dozvola za pružanje platnih usluga), odnosno dozvolu za izdavanje elektronskog novca.

Pod institucijom u smislu ove odluke podrazumevaju se platna institucija i institucija elektronskog novca, ako nisu posebno označene.

II POČETNI KAPITAL INSTITUCIJE

Početni kapital platne institucije

2. Privredno društvo koje podnosi zahtev za davanje dozvole za pružanje platnih usluga dužno je da, u toku postupka davanja ove dozvole, kao i na dan prijema rešenja Narodne banke Srbije o davanju te dozvole, ima novčani deo početnog kapitala koji ne može biti manji od:

  • 20.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije – ako namerava da pruža platnu uslugu iz člana 4. stav 1. tačka 6) Zakona o platnim uslugama (u daljem tekstu: Zakon) - usluge izvršavanja novčane doznake kod koje pružalac platnih usluga prima platiočeva novčana sredstva bez otvaranja platnog računa za platioca ili primaoca plaćanja, isključivo radi stavljanja tih sredstava na raspolaganje primaocu plaćanja ili radi prenosa tih sredstava primaočevom pružaocu platnih usluga, koji ih stavlja na raspolaganje primaocu plaćanja;
  • 50.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije – ako namerava da pruža platnu uslugu iz člana 4. stav 1. tačka 7) Zakona - usluge izvršavanja platne transakcije za koju platilac daje saglasnost upotrebom telekomunikacionog, digitalnog ili informaciono-tehnološkog uređaja i plaćanje se vrši operatoru telekomunikacione, digitalne ili informaciono-tehnološke mreže, koji deluje samo kao posrednik između korisnika platnih usluga i prodavca proizvoda ili pružaoca usluga;
  • 125.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije – ako namerava da pruža ostale platne usluge iz člana 4. stav 1. tač. od 1) do 5) Zakona.

Ako platna institucija namerava da pruža platne usluge za koje su propisani različiti iznosi početnog kapitala iz stava 1. ove tačke, dužna je da ima početni kapital u iznosu propisanom samo za platnu uslugu, odnosno platne usluge za koje je propisan najviši iznos tog kapitala.

Početni kapital institucije elektronskog novca

3. Privredno društvo koje podnosi zahtev za davanje dozvole za izdavanje elektronskog novca dužno je da, u toku postupka davanja ove dozvole, kao i na dan prijema rešenja Narodne banke Srbije o davanju te dozvole, ima novčani deo početnog kapitala koji ne može biti manji od 350.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu.

Elementi i način izračunavanja početnog kapitala institucije

4. Početni kapital institucije čine elementi iz tačke 11. ove odluke, a njihov iznos izračunava se u skladu sa tačkom 12. ove odluke.

III KAPITALNI ZAHTEVI INSTITUCIJE

Kapitalni zahtev kod platne institucije

5. Kapital platne institucije ni u jednom trenutku ne može da bude niži od iznosa početnog kapitala propisanog u tački 2. ove odluke ili od iznosa kapitalnog zahteva, izračunatog u skladu sa tačkom 6. ove odluke, u zavisnosti od toga koji je iznos veći.

Za izračunavanje minimalnog kapitala institucije u odnosu na iznos početnog kapitala koriste se samo elementi osnovnog kapitala, dok se prilikom izračunavanja visine kapitala institucije u odnosu na njen kapitalni zahtev institucije koriste i elementi dopunskog kapitala institucije.

6. Platna institucija je dužna da kapitalni zahtev izračunava u skladu sa metodom ukupnog iznosa platnih transakcija.

Zahtev iz stava 1. ove tačke izračunava se tako što se relevantni iznos platnih transakcija iz stava 3. ove tačke pomnoži sa korektivnim faktorom K iz stava 4. ove tačke.

Relevantni iznos platnih transakcija čini zbir sledećih elemenata:

1)    4% od dela OPT do 600 miliona RSD;

2)    2,5% od dela OPT iznad 600 miliona RSD do jedne milijarde i 200 miliona RSD;

3)    1% od dela OPT iznad jedne milijarde i 200 miliona RSD do 12 milijardi RSD;

4)    0,5% od dela OPT iznad 12 milijardi RSD do 30 milijardi RSD;

5)    0,25% od dela OPT iznad 30 milijardi RSD; pri čemu se pod OPT (obim platnih transakcija) podrazumeva jedna dvanaestina ukupnog iznosa platnih transakcija koji je platna institucija izvršila tokom prethodnih godinu dana poslovanja.

Korektivni faktor K iznosi:

  • 0,5 ‒ ako platna institucija pruža samo platne usluge iz člana 4. stav 1. tačka 6) Zakona;
  • 0,8 ‒ ako platna institucija pruža platne usluge iz člana 4 stav 1. tačka 7) Zakona;
  • 1‒ ako platna institucija pruža ostale platne usluge iz člana 4. stav 1. tač. od 1) do 5) Zakona.

Iznos kapitalnog zahteva kod hibridne platne institucije izračunava se samo za deo poslovnih aktivnosti koji se odnosi na pružanje platnih usluga.

Ako period u kome posluje nije dovoljno dug za izračunavanje OPT, platna institucija OPT izračunava tako što ukupan iznos platnih transakcija ostvaren nakon davanja dozvole podeli sa brojem punih meseci poslovanja od dana davanja dozvole do dana izračunavanja OPT.

7. Narodna banka Srbije može rešenjem naložiti platnoj instituciji da svoj kapital održava na nivou koji je do 20% veći od iznosa kapitalnog zahteva izračunatog u skladu sa tačkom 6. ove odluke.

Narodna banka Srbije može, na zahtev platne institucije, doneti rešenje o davanju saglasnosti za smanjenje iznosa kapitala platne institucije do 20% u odnosu na iznos kapitalnog zahteva izračunatog u skladu sa tačkom 6. ove odluke, pri čemu kapital platne institucije ne može biti niži od iznosa početnog kapitala iz tačke 2. ove odluke.

Narodna banka Srbije donosi rešenje iz st. 1. i 2. ove tačke uzimajući u obzir funkcionisanje sistema upravljanja i sistema unutrašnjih kontrola, a naročito upravljanje rizicima u platnoj instituciji, kao i podatke o gubicima u poslovanju te institucije.

Kapitalni zahtev kod institucije elektronskog novca

8. Kapital institucije elektronskog novca ni u jednom trenutku ne može da bude niži od iznosa početnog kapitala propisanog u tački 3. ove odluke ili od iznosa zbira kapitalnih zahteva iz st. 2. i 3. ove tačke, u zavisnosti od toga koji je iznos veći.

Ako pruža platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca, pored početnog kapitala iz tačke 3. ove odluke, institucija elektronskog novca dužna je da kapitalni zahtev za te usluge izračunava shodnom primenom metoda iz tačke 6. ove odluke.

Kapitalni zahtev institucije elektronskog novca za izdavanje tog novca iznosi najmanje 2% proseka neiskorišćenog elektronskog novca.

Prosek neiskorišćenog elektronskog novca jeste prosečan ukupan iznos finansijskih obaveza koje se odnose na izdati elektronski novac na kraju svakog kalendarskog dana u prethodnih šest meseci. Ovaj prosek utvrđuje se prvog dana u mesecu za prethodnih šest meseci, a koristi se za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca za taj mesec.

Ako institucija elektronskog novca pruža platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca ili obavlja druge poslove iz člana 116. stav 2. tač. od 2) do 5) Zakona, a iznos proseka neiskorišćenog elektronskog novca nije unapred poznat, Narodna banka Srbije može toj instituciji rešenjem dati saglasnost da umesto ovog proseka kao osnov za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca koristi iznos dela novčanih sredstava za koji se pretpostavlja da će se upotrebiti za izdavanje elektronskog novca.

Institucija elektronskog novca prethodno podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje saglasnosti da umesto proseka neiskorišćenog elektronskog novca, kao osnov za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca, koristi iznos dela novčanih sredstava za koji se pretpostavlja da će se upotrebiti za izdavanje elektronskog novca.

Uz zahtev za davanje saglasnosti iz stava 6. ove tačke, institucija elektronskog novca dužna je da Narodnoj banci Srbije dostavi dokaze o tome da nije moguće unapred utvrditi iznos proseka neiskorišćenog elektronskog novca, kao i dokaze da se deo novčanih sredstava iz tog stava može objektivno proceniti na osnovu istorijskih podataka.

Pod dokazom da se deo novčanih sredstava može objektivno proceniti na osnovu istorijskih podataka iz stava 7. ove tačke, posebno se smatra prikaz načina obračuna tog iznosa i/ili načina obrade istorijskih podataka, podaci o iznosu novčanih sredstava za koji institucija pretpostavlja da će biti upotrebljen za izdavanje elektronskog novca, kao i način utvrđivanja tog iznosa, koje institucija dostavlja uz zahtev za davanje dozvole, odnosno saglasnosti.

Ako period u kome posluje nije dovoljno dug za izračunavanje proseka neiskorišćenog elektronskog novca, institucija elektronskog novca može, umesto ovog proseka, kao osnov za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca koristiti projektovani iznos neiskorišćenog elektronskog novca utvrđen u njenom poslovnom planu, uz prethodno obaveštenje Narodne banke Srbije, koja može zahtevati ispravku nerealno projektovanog iznosa.

9. Narodna banka Srbije može rešenjem naložiti instituciji elektronskog novca povećanje iznosa kapitala institucije elektronskog novca do 20% u odnosu na iznos kapitalnog zahteva izračunatog u skladu sa tačkom 8. ove odluke.

Narodna banka Srbije može, na zahtev institucije elektronskog novca, doneti rešenje o davanju saglasnosti za smanjenje iznosa kapitala platne institucije do 20% u odnosu na iznos kapitalnog zahteva izračunatog u skladu sa tačkom 8. ove odluke, pri čemu kapital institucije elektronskog novca ne može biti niži od iznosa početnog kapitala iz tačke 4. ove odluke.

Narodna banka Srbije donosi rešenje iz st. 1. i 2. ove tačke uzimajući u obzir funkcionisanje sistema upravljanja i sistema unutrašnjih kontrola, a naročito upravljanje rizicima u instituciji elektronskog novca, kao i podatke o gubicima u poslovanju te institucije.

IV NAČIN IZRAČUNAVANJA I ADEKVATNOST KAPITALA

Kapital institucije

10. Kapital institucije čini zbir osnovnog kapitala i dopunskog kapitala, umanjen za odbitne stavke iz tačke 24. ove odluke.

Osnovni kapital

11. Osnovni kapital institucije čini zbir sledećih elemenata, umanjen za zbir odbitnih stavki iz tačke 15. ove odluke:

  • uplaćenog akcijskog kapitala, osim preferencijalnih kumulativnih akcija (za platnu instituciju koja posluje u formi akcionarskog društva), odnosno uplaćenih udela (za platnu instituciju koja posluje u drugim pravnim formama);
  • rezervi iz dobiti (zakonske, statutarne i druge rezerve);
  • dobiti institucije.

Elementi iz stava 1. ove tačke uključuju se u osnovni kapital ako ispunjavaju sledeće uslove:

– da nemaju određeni rok dospeća i da se ne mogu povući;

– da se bezuslovno, u celini i bez odlaganja mogu koristiti za pokriće rizika ili gubitaka;

– da, u slučaju otvaranja stečajnog postupka, odnosno pokretanja postupka likvidacije institucije, u celini i bez ograničenja stoje na raspolaganju za podmirenje gubitaka te

institucije nakon što su izmirene obaveze prema svim drugim poveriocima;

– da institucija ima pravo da ne isplati dividende ili da ograniči njihovu isplatu;

– da su umanjeni za sve potencijalne poreske obaveze i očekivane troškove.

12. Institucija u osnovni kapital u smislu tačke 11. stav 1. odredba pod 1) ove odluke uključuje akcijski kapital upisan i uplaćen po osnovu izdatih običnih i preferencijalnih akcija, osim preferencijalnih kumulativnih akcija (za instituciju koja posluje u formi akcionarskog društva), odnosno kapital upisan i uplaćen po osnovu uplaćenih i unetih uloga (za instituciju koja posluje u drugim pravnim formama), u iznosu:

1)    nominalne vrednosti uplaćenih običnih i preferencijalnih akcija, odnosno vrednosti uplaćenih i unetih uloga, i

2)    pripadajuće emisione premije, tj. iznosa uplaćenog iznad nominalne vrednosti upisanih običnih i preferencijalnih akcija, odnosno iznosa uplaćenog iznad vrednosti uplaćenih i unetih uloga.

13. Rezerve iz dobiti koje institucija uključuje u osnovni kapital čine sve vrste rezervi ove institucije, koje su formirane na osnovu odluke skupštine te institucije, odnosno drugog nadležnog organa ili lica koje vrši ovlašćenja skupštine institucije (u daljem tekstu: skupština institucije), a na teret dobiti nakon njenog oporezivanja.

U iznos rezervi uključuje se i kapitalna dobit ostvarena na osnovu sticanja i prodaje sopstvenih akcija, odnosno udela institucije, a od iznosa rezervi se oduzima kapitalni gubitak ostvaren na osnovu sticanja i prodaje sopstvenih akcija, odnosno udela institucije.

14. Dobit institucije koja se uključuje u osnovni kapital čini:

1) dobit iz ranijih godina koja nije opterećena nikakvim budućim obavezama, a za koju je skupština institucije donela odluku da će biti raspoređena u osnovni kapital;

2) dobit iz tekuće godine, ako je Narodna banka Srbije, na osnovu dostavljene dokumentacije, utvrdila da su ispunjeni sledeći uslovi i instituciji dala prethodnu saglasnost za uključivanje dobiti u osnovni kapital:

– da je iznos dobiti potvrdio spoljni revizor;

– da je iznos dobiti umanjen za očekivani iznos poreza na dobit i sve druge obaveze iz dobiti i očekivane troškove (obaveze za dividende, druga učešća u raspodeli dobiti i dr.);

– da je skupština institucije donela odluku o raspoređivanju dobiti u osnovni kapital i da iznos dobiti institucije iz tekuće godine, koji se uključuje u osnovni kapital nije veći od iznosa utvrđenog na osnovu te odluke.

15. Odbitne stavke od osnovnog kapitala su:

1)    gubici iz prethodnih godina;

2)    gubitak iz tekuće godine;

3)    nematerijalna ulaganja;

4)    stečene sopstvene obične i preferencijalne akcije, osim preferencijalnih kumulativnih akcija (za instituciju koja posluje u formi akcionarskog društva), odnosno stečeni sopstveni udeli (za instituciju koja posluje u drugim pravnim formama), u iznosu njihove knjigovodstvene vrednosti (nominalne vrednosti uvećane za emisionu premiju);

5)    obične i preferencijalne akcije, osim preferencijalnih kumulativnih akcija (za instituciju koja posluje u formi akcionarskog društva), odnosno udeli (za instituciju koja posluje u drugim pravnim formama), koje je ta institucija uzela u zalogu u iznosu vrednosti potraživanja obezbeđenih zalogom akcija, odnosno udela ili u iznosu nominalne vrednosti akcija, odnosno udela, uzetih u zalogu, uvećane za pripadajuću emisionu premiju, zavisno od toga koja je od ove dve vrednosti niža;

6)    regulatorna usklađivanja vrednosti u odnosu na međunarodne standarde finansijskog izveštavanja, odnosno međunarodne računovodstvene standarde (u daljem tekstu: MSFI/MRS).

Nematerijalna ulaganja iz stava 1. odredba pod 3) ove tačke čine gudvil (goodwill), licence, patenti, žigovi, zaštitni znakovi i koncesije, kao i drugi oblici nematerijalnih ulaganja vrednovani prema fer vrednosti u skladu sa MSFI/MRS. Nematerijalna imovina se iskazuje u neto iznosu, odnosno vrednost nematerijalne imovine umanjuje se za akumuliranu amortizaciju navedene imovine i ostala usklađivanja vrednosti.

Regulatorna usklađivanja vrednosti u odnosu na MSFI/MRS iz stava 1. odredba pod 6) ove tačke čine:

1)    nerealizovani gubici po osnovu hartija od vrednosti raspoloživih za prodaju;

2)    ostale neto negativne revalorizacione rezerve koje se ne odnose na odbitne stavke od osnovnog kapitala ili elemente koji se uključuju u dopunski kapital institucije;

3)    dobit po osnovu obaveza institucije vrednovanih prema fer vrednosti koje su umanjene zbog promene kreditnog rejtinga institucije.

Dopunski kapital

16.  Dopunski kapital institucije čini zbir sledećih elemenata, umanjen za odbitne stavke iz tačke 22. ove odluke:

        1) uplaćenog akcijskog kapitala po osnovu preferencijalnih kumulativnih akcija institucije koja posluje u formi akcionarskog društva;

        2) dela pozitivnih revalorizacionih rezervi institucije;  

        3) hibridnih instrumenata kapitala;

        4) subordiniranih obaveza.

17. Preferencijalne kumulativne akcije uključuju se u dopunski kapital institucije koja posluje u formi akcionarskog društva, ako ispunjavaju sledeće uslove:

  • da nemaju određeni rok dospeća i da se ne mogu povući;
  • da se bezuslovno, u celosti i bez odlaganja mogu koristiti za pokriće gubitaka u toku redovnog poslovanja institucije;
  • da institucija ima pravo odlaganja isplate dividendi;
  • da je, u slučaju stečaja ili likvidacije institucije, pravo vlasnika ovih akcija na učešće u raspodeli stečajne, odnosno likvidacione mase podređeno pravu ostalih poverilaca institucije i vlasnika drugih instrumenata kapitala, izuzev onih koje se uključuju u osnovni kapital;
  • da su umanjene za sve potencijalne poreske obaveze i očekivane troškove.

Institucija koja posluje u formi akcionarskog društva, u dopunski kapital uključuje akcijski kapital upisan i uplaćen po osnovu izdatih preferencijalnih kumulativnih akcija u iznosu:

1)    nominalne vrednosti uplaćenih preferencijalnih kumulativnih akcija;

2)    pripadajuće emisione premije, tj. iznosa uplaćenog iznad nominalne vrednosti upisanih preferencijalnih kumulativnih akcija.

18. Institucija u dopunski kapital uključuje deo pozitivnih revalorizacionih rezervi nastalih po osnovu efekata promene fer vrednosti osnovnih sredstava, hartija od vrednosti i ostalih sredstava koji se, u skladu s MSFI/MRS, iskazuju u korist ovih rezervi, a koje su umanjene za efekte poreskih obaveza.

19. Hibridni instrumenti kapitala predstavljaju finansijske instrumente koje je izdala institucija i koji imaju karakteristike vlasničkih i dužničkih finansijskih instrumenata. Institucija u dopunski kapital uključuje one hibridne instrumente kapitala koji ispunjavaju sledeće uslove:

1)    da je instrument izdala institucija sa namerom da ga uključi u dopunski kapital;

2)    da izdavanje instrumenta ni posredno ni neposredno nije finansirala institucija;

3)    da su u celini uplaćeni;

4)    da nemaju ugovoreni rok dospeća, odnosno da imaju ugovoren rok dospeća koji nije kraći od 30 godina, računajući od dana uplate;

5)    da otplata vlasnicima, odnosno poveriocima ili otkup koji bi izvršila institucija nisu mogući pre određenog roka dospeća, osim u slučaju pretvaranja tih instrumenata u akcije institucije, koje nisu preferencijalne kumulativne akcije, odnosno u udele institucije;

6)    da se bezuslovno, u celosti i bez odlaganja mogu koristiti za pokriće gubitaka u toku redovnog poslovanja institucije, kao i u stečajnom postupku, odnosno postupku likvidacije institucije;

7)    da se, u slučaju stečaja ili likvidacije institucije, obaveze po ovim instrumentima mogu izmiriti tek nakon izmirenja svih drugih obaveza institucije, uključujući i subordinirane obaveze, izuzev onih koje se uključuju u osnovni kapital;

8)    da za njih institucija ili sa njom povezano lice nisu izdali nikakav instrument obezbeđenja plaćanja (garancije, hipoteke i dr.);

9)    da institucija ne može plaćati kamate, naknade ni druge prinose po ovim instrumentima, ako joj je se smanji iznos kapitala ispod nivoa propisanog ovom odlukom;

10) da institucija može odložiti plaćanje kamata, naknada i drugih prinosa po ovim instrumentima;

11) ako institucija, u roku od 90 dana od dana kada se utvrdi da je iznos kapitala pao ispod iznosa koji predstavlja 75% propisanog nivoa, ne poveća kapital do propisanog nivoa, institucija pretvara taj instrument u akcije, odnosno udele institucije, koji se uključuju u osnovni kapital institucije;

12) pravni osnov kojim se uređuju odnosi između vlasnika hibridnog instrumenta i institucije (ugovor, prospekt i dr.) mora biti zaključen u pismenom obliku i mora sadržati sve uslove propisane u ovom stavu.

Institucija je dužna da iz izračunavanja dopunskog kapitala isključi hibridne instrumente kapitala kod kojih je do roka dospeća preostalo manje od dvanaest meseci.

Ukoliko je za hibridni instrument ugovorena obaveza institucije da svoje obaveze po tom instrumentu plaća u ratama, taj instrument se može tretirati kao element dopunskog kapitala, samo ako prva rata dospeva za plaćanje u roku dužem od pet godina, računajući od dana uplate.

20. Subordinirane obaveze institucije uključuju se u dopunski kapital institucije ako ispunjavaju sledeće uslove:

1)    da je obavezu ugovorila institucija sa namerom da taj iznos uključi u dopunski kapital;

2)    da su u celini uplaćene;

3)    da im je ugovoreni rok dospeća unapred određen i iznosi najmanje pet godina, računajući od dana uplate;

 

4)   da otplata poveriocima, otkup tih obaveza ili drugi način povraćaja tih sredstava nisu mogući pre ugovorenog roka dospeća, osim:

- u slučaju pretvaranja ovih obaveza u akcije institucije, koje nisu preferencijalne kumulativne akcije, odnosno u udele institucije;

- uz saglasnost Narodne banke Srbije, ako je institucija prethodno izdala druge elemente kapitala koji u punom iznosu zamenjuju obaveze čija se isplata namerava, odnosno ako institucija dokaže da se isplatom duga ne pogoršavaju finansijsko stanje  institucije i mogućnost ispunjavanja njenih kapitalnih zahteva uvećanih za 20%;

5)    da su raspoložive za pokriće gubitaka tek u slučaju stečaja ili likvidacije institucije, odnosno da nisu raspoložive za pokriće gubitka iz redovnog poslovanja institucije;

6)    da se, u slučaju stečaja ili likvidacije institucije, mogu izmiriti tek nakon izmirenja svih obaveza institucije, koje nisu subordinirane, a pre akcionara institucije (ako posluje u formi akcionarskog društva), odnosno članova (ako posluje u drugoj pravnoj formi) i vlasnika hibridnih instrumenata koje je izdala institucija;

7)    da za njih institucija ili sa njom povezano lice nisu izdali nikakav instrument obezbeđenja plaćanja (garancije, hipoteke i dr.);

8)    da poverilac institucije nije istovremeno i dužnik institucije po njenom subordiniranom potraživanju;

9)    pravni osnov kojim se uređuju odnosi između poverioca i institucije (ugovor, prospekt i dr.) mora biti zaključen u pismenom obliku i mora sadržati sve uslove propisane u ovom stavu.

Ako je ugovoreno da institucija subordinirane obaveze plaća u ratama, ta obaveza se može tretirati kao element dopunskog kapitala, samo ako prva rata dospeva za plaćanje u roku dužem od pet godina, računajući od dana uplate.

Iznos subordinirane obaveze institucije koji se uključuje u dopunski kapital se, u poslednjih pet godina pre roka dospeća te obaveze, umanjuje za 20% godišnje, pa se u poslednjoj godini pre tog roka subordinirane obaveze ne uključuju u dopunski kapital.

21. Institucija može u izračunavanje dopunskog kapitala uključiti hibridni instrument ili subordiniranu obavezu samo ako je najmanje 30 dana pre dana ovog uključivanja o tome obavestila Narodnu banku Srbije i uz to obaveštenje dostavila sledeću dokumentaciju:

1)    dokumentaciju u vezi s izdavanjem ovih instrumenata (ugovor, prospekt i dr.), odnosno nastankom ove obaveze, kao i drugu dokumentaciju kojom se dokazuje ispunjenost uslova iz tačke 19. stav 1, odnosno tačke 20. stav 1. ove odluke;

2)    prikaz ispunjenosti uslova iz tačke 19. stav 1, odnosno tačke 20. stav 1. ove odluke, s pozivanjem na odgovarajuću dokumentaciju;

3)    opis računovodstvenog tretmana ovog instrumenta, odnosno ove obaveze;

4)    obračun iznosa kapitala i kapitalnih zahteva poslednjeg dana u mesecu koji prethodi dostavljanju ovog obaveštenja, bez uključivanja hibridnog instrumenta, odnosno subordinirane obaveze;

5)    projekciju obračuna iznosa kapitala i kapitalnih zahteva za naredne tri godine, uključujući i hibridni instrument, odnosno subordiniranu obavezu.

Ako je institucija dostavila nepotpunu ili neodgovarajuću dokumentaciju iz stava 1. ove tačke, Narodna banka Srbije može, u roku od 20 dana od dana dostavljanja obaveštenja, odnosno dokumentacije iz tog stava, zatražiti od institucije dostavljanje uredne dokumentacije.

Rok iz stava 1. ove tačke računa se od dana dostavljanja uredne dokumentacije iz tog stava.

Institucija je dužna da, u slučaju promene uslova iz tačke 19. stav 1, odnosno tačke 20. stav 1. ove odluke, a posebno u slučaju bilo koje promene u pravnom osnovu iz tačke 19. stav 1. odredba pod 12), odnosno tačke 20. stav 1. odredba pod 9) ove odluke, o tome bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije i dostavi joj odgovarajuću dokumentaciju o tim promenama. U slučaju prestanka ispunjenja ovih uslova, institucija je dužna da hibridni instrument, odnosno subordiniranu obavezu isključi iz obračuna kapitala.

22. Odbitne stavke od dopunskog kapitala su:

1)    stečene sopstvene preferencijalne kumulativne akcije u iznosu njihove knjigovodstvene vrednosti, za institucije koje posluju u formi akcionarskih društava;

2)    sopstvene preferencijalne kumulativne akcije, odnosno sopstveni udeli, koje je ta institucija uzela u zalogu u iznosu vrednosti potraživanja obezbeđenih zalogom ovih akcija, odnosno udela ili u iznosu nominalne vrednosti akcija, odnosno udela, uzetih u zalogu uvećane za pripadajuću emisionu premiju, zavisno od toga koja je od ove dve vrednosti niža;    

3)    potraživanja po osnovu bilansne aktive i vanbilansnih stavki institucije, koja su obezbeđena hibridnim instrumentom ili subordiniranom obavezom institucije do iznosa u kome su ti instrumenti ili obaveze uključeni u dopunski kapital.

Ograničenja za pojedine elemente kapitala

23. Institucija je dužna da se pri izračunavanju kapitala, pridržava sledećih ograničenja za pojedine elemente kapitala:

1)    osnovni kapital čini najmanje 50% kapitala;

2)    subordinirane obaveze uključene u dopunski kapital ne mogu biti veće od 50% iznosa osnovnog kapitala;

3)    ukupan iznos svih hibridnih instrumenata ne može biti veći od 50% osnovnog kapitala institucije.

Odbitne stavke od kapitala

24. Odbitne stavke od kapitala institucije su:

1)    direktna ili indirektna ulaganja u drugu platnu instituciju, instituciju elektronskog novca, banku i druga lica u finansijskom sektoru, u iznosu većem od 10% kapitala svake od tih institucija, odnosno lica;

2)    ulaganja u hibridne instrumente i subordinirane obaveze drugih platnih institucija, institucija elektronskog novca, banaka i drugih lica u finansijskom sektoru u kojima institucija ima direktna ili indirektna ulaganja, u iznosu većem od 10% kapitala svake od tih institucija, odnosno lica;

 

3)    ukupan iznos direktnih i indirektnih ulaganja u drugu platnu instituciju, instituciju elektronskog novca, banku i druga lica u finansijskom sektoru, u iznosu do 10% njihovog kapitala, kao i ulaganja u njihove hibridne instrumente i subordinirane obaveze, koja prelaze 10% zbira osnovnog i dopunskog kapitala institucije za koju se izračunava kapital.

25. Odbitne stavke iz tačke 24. ove odluke oduzimaju se od osnovnog i dopunskog kapitala institucije na sledeći način:

– 50% njihovog ukupnog iznosa oduzima se od osnovnog kapitala;

– 50% njihovog ukupnog iznosa oduzima se od dopunskog kapitala.

Izuzetno od stava 1. ove tačke, ako je 50% ukupnog iznosa odbitnih stavki od kapitala veće od iznosa dopunskog kapitala institucije – razlika iznad iznosa dopunskog kapitala oduzima se od osnovnog kapitala.

Ako je kod odbitnih stavki iz tačke 24. stav 1. ove odluke izvršeno umanjenje vrednosti, institucija je dužna da te stavke iskaže u vrednosti procenjenog nadoknadivog iznosa.

Institucija je dužna da umanji kapital za odbitne stavke tek nakon ispunjenja ograničenja iz tačke 23. ove odluke.

26. Odbitne stavke od kapitala institucije nisu ulaganja u kapital drugih platnih institucija, institucija elektronskog novca, banaka i drugih lica u finansijskom sektoru koja su privremenog karaktera i posledica su pružanja finansijske pomoći radi restrukturiranja ili reorganizacije tih lica.

Institucija je dužna da o ulaganjima iz stava 1. ove tačke bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije i o tome joj dostavi svu potrebnu dokumentaciju.

Zabrana višestrukog korišćenja elemenata kapitala

27. Institucije pri izračunavanju kapitala u skladu sa ovom odlukom ne mogu koristiti stavke koje se upotrebljavaju prilikom izračunavanja kapitala druge platne institucije, institucije elektronskog novca, banke i drugog lica u finansijskom sektoru, koji pripadaju istoj grupi društava kao i ta institucija.

Zabrana iz stava 1. ove tačke se primenjuje i na hibridne platne institucije.

Adekvatnost kapitala institucije u odnosu na ukupan iznos odobrenih kredita

28. Institucija koja odobrava kredite u vezi sa pružanjem platnih usluga na osnovu čl. 95. i 116. Zakona dužna je da obezbedi da njen kapital u svakom trenutku bude najmanje u visini ukupnog iznosa odobrenih kredita te institucije.

V IZVEŠTAVANJE O KAPITALU I KAPITALNOM ZAHTEVU

29. Institucija je dužna da Narodnoj banci Srbije dostavlja sledeće izveštaje koji se odnose na kapital i kapitalne zahteve institucije i na adekvatnost kapitala institucije u odnosu na ukupan iznos odobrenih kredita:

– Izveštaj o kapitalu platne institucije i institucije elektronskog novca – na Obrascu KAP-ZPU;

– Izveštaj o ukupnim kapitalnim zahtevima platne

institucije i adekvatnosti kapitala u odnosu na ukupan iznos odobrenih kredita – na Obrascu PAK- PI;

– Izveštaj o ukupnim kapitalnim zahtevima i institucije

elektronskog novca i adekvatnosti kapitala u odnosu na ukupan iznos odobrenih kredita – na Obrascu PAK- IEN.

Sadržina obrazaca iz ove tačke utvrđena je u Prilogu 1, koji je odštampan uz ovu odluku i njen je sastavni deo.

30. Institucija je dužna da izveštaje iz tačke 29. ove odluke tromesečno dostavlja Narodnoj banci Srbije, i to:

2)    1) izveštaje za prvo tromesečje, sa stanjem na dan 31. marta tekuće godine – najkasnije 20. aprila tekuće godine;izveštaje za drugo tromesečje, sa stanjem na dan 30. juna tekuće godine – najkasnije 20. jula tekuće godine;

3)    izveštaje za treće tromesečje, sa stanjem na dan 30. septembra tekuće godine – najkasnije 20. oktobra tekuće godine;

4)    izveštaje za četvrto tromesečje, sa stanjem na dan 31. decembra tekuće godine – najkasnije 5. marta naredne godine.

  1. Izuzetno od tačke 30. ove odluke, institucija je dužna da, na zahtev Narodne banke Srbije, sačini izveštaje sa stanjem na dan koji odredi Narodna banka Srbije i sa rokom za dostavljanje tih izveštaja koji odredi Narodna banka Srbije.

32. Institucija je dužna da izveštaje iz ove odluke dostavlja u vidu elektronske poruke, u formatu i na način koji su propisani posebnim uputstvom kojim se uređuje elektronsko dostavljanje podataka Narodnoj banci Srbije.

Institucija je dužna da podatke u izveštajima iz ove odluke prikaže tačno i potpuno, u skladu s propisima Narodne banke Srbije.

VI ZAVRŠNA ODREDBA

33. Ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku RS", a primenjuje se od 1. oktobra 2015. godine.

 

Izvor: Press služba Narodne banke Srbije, 05.06.2015.