PREDLOG ZAKONA O IZMENI I DOPUNI ZAKONA O POREZU NA EMISIJE GASOVA SA EFEKTOM STAKLENE BAŠTE – Tekst propisa

Član 1.

U Zakonu o porezu na emisije gasova sa efektom staklene bašte (“Službeni glasnik RS”, broj 109/25), član 4. menja se i glasi:

“Član 4.

Obvezniku čija je registrovana pretežna delatnost proizvodnja električne energije u smislu člana 2. ovog zakona i koji je u prethodnom poreskom periodu od te delatnosti ostvario najmanje 80% svojih ukupnih prihoda priznaje se pravo na poreski kredit u iznosu od 20% iznosa opravdanih troškova ulaganja u smislu propisa o kontroli državne pomoći koje je tokom poreskog perioda za koji se podnosi poreska prijava uložio u propisane mere i aktivnosti koje dovode do smanjenja emisija ugljendioksida ekvivalenta (CO2eq).

Poreski kredit iz stava 1. ovog člana predstavlja iznos za koji se umanjuje obračunati porez i predstavlja državnu pomoć koja se može kumulirati sa drugom državnom ili pomoći male vrednosti (de minimis pomoć), a najviše do intenziteta propisanog pravilima koja uređuju kontrolu državne pomoći.

Poreski kredit iz stava 1. ovog člana ne može biti veći od 80% poreske obaveze po osnovu poreza.

Pravo na poreski kredit nema poreski obveznik kojem je naložen povraćaj državne pomoći ili pomoći male vrednosti (de minimis pomoć), kao ni poreski obveznik u teškoćama u smislu propisa o kontroli državne pomoći, osim ako je to izričito dozvoljeno u skladu sa propisima o kontroli državne pomoći.

Vlada, na predlog ministarstva nadležnog za poslove zaštite životne sredine i ministarstva nadležnog za poslove rudarstva i energetike, bliže propisuje vrste, uslove i kriterijume za sprovođenje mera za smanjenje emisija iz stava 1. ovog člana, kao i način izveštavanja o realizovanim merama.

Obveznik je dužan da vodi evidenciju finansijskih sredstava uloženih u mere za smanjenje emisija iz stava 1. ovog člana na osnovu kojih je korišćen poreski kredit, kao i dokaze u vezi sa takvim ulaganjima.

Obveznik je dužan da čuva evidenciju i dokaze iz stava 6. ovog člana do isteka roka zastarelosti prava na utvrđivanje i naplatu poreske obaveze na koju se evidencija i dokazi odnose.

Obveznik je dužan da uz podnošenje poreske prijave priloži izjavu da li je za ulaganje iz stava 1. ovog člana već dobijao državnu pomoć ili pomoć male vrednosti (de minimis pomoć).

Ministar nadležan za poslove finansija bliže uređuje način ostvarivanja prava na poreski kredit iz stava 1. ovog člana, kao i oblik, sadržinu i način vođenja evidencije iz stava 6. ovog člana.”

Član 2.

U članu 5. posle stava 9. dodaje se novi stav 10, koji glasi:

“Izuzetno od st. 3. do 5. ovog člana, poreske prijave za poreske periode koji se završavaju do 31. decembra 2026. godine, kao i u slučaju prestanka obavljanja delatnosti do 31. marta 2027. godine, podnose se u periodu od 1. aprila 2027. godine do 31. maja 2027. godine.”

Dosadašnji stav 10. postaje stav 11.

Član 3.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

IZ OBRAZLOŽENJA

II. RAZLOZI ZA DONOŠENjE ZAKONA

• Problemi koje Zakon treba da reši, odnosno ciljevi koji se Zakonom postižu

Zakon o porezu na emisije gasova sa efektom staklene bašte (“Službeni glasnik RS”, broj 109/25) donet je radi uspostavljanja fiskalnog mehanizma koji omogućava sistemsko smanjenje emisija gasova sa efektom staklene bašte, kroz ekonomsku internalizaciju eksternih ekoloških troškova.

Predloženim izmenama i dopunama Zakona vrši se preciziranje odredaba koje se odnose na pravo na poreski kredit iz člana 4. Zakona, radi njihovog potpunog usklađivanja sa pravilima o kontroli državne pomoći, a u skladu sa Mišljenjem Komisije za kontrolu državne pomoći. Ovim izmenama se poreski kredit eksplicitno definiše kao državna pomoć, propisuju se pravila o kumulaciji i maksimalnom dozvoljenom intenzitetu, kao i izuzeci od prava na poreski kredit za obveznike u teškoćama i one kojima je naložen povraćaj državne pomoći ili pomoći male vrednosti.

Takođe, važećim zakonom je uređeno da je obveznik dužan da Ministarstvu finansija - Poreskoj upravi podnese poresku prijavu u kojoj je iskazan porez za poreski period. Poreska prijava se podnosi do 31. maja tekućeg poreskog perioda za prethodni poreski period. Međutim, u slučaju prestanka obavljanja delatnosti u svim postrojenjima, obveznik je dužan da podnese poresku prijavu za tekući poreski period, a u roku od 30 dana od isteka poslednjeg dana u kome je obveznik obavljao navedenu delatnost. U slučaju prestanka obavljanja delatnosti, obveznik koji nije podneo poresku prijavu za prethodni poreski period je u obavezi da je podnese u roku od 30 dana od isteka poslednjeg dana u kome je obveznik obavljao delatnost, a najkasnije do 31. maja tekućeg poreskog perioda. Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o porezu na emisije gasova sa efektom staklene bašte vrši se izmena roka za podnošenje poreske prijave, kako bi se realizovale sve potrebne pretpostavke za podnošenje navedene poreske prijave u elektronskom obliku. U tom smislu se predlaže da se poreske prijave za poreske periode koji se završavaju do 31. decembra 2026. godine, kao i u slučaju prestanka obavljanja delatnosti do 31. marta 2027. godine, podnose u periodu od 1. aprila 2027. godine do 31. maja 2027. godine.

 • Razmatrane mogućnosti da se problemi reše i bez donošenja Zakona

S obzirom na to da se porezi mogu urediti isključivo zakonom, ne postoji druga mogućnost.

• Zašto je donošenje Zakona najbolji način za rešavanje problema?

Donošenje ovog Zakona je najbolji način za rešavanje problema iz razloga što se radi o zakonskoj materiji koju je jedino i moguće regulisati donošenjem zakona.

III. OBJAŠNjENjE OSNOVNIH PRAVNIH INSTITUTA I POJEDINAČNIH REŠENjA

Uz član 1.

Ovim članom menja se član 4. Zakona o porezu na emisije gasova sa efektom staklene bašte kako bi se odredbe o poreskom kreditu uskladile sa propisima o kontroli državne pomoći. U stavu 1. precizira se da se pravo na poreski kredit priznaje u iznosu od 20% iznosa opravdanih troškova ulaganja u smislu propisa o kontroli državne pomoći. Uvodi se novi stav 2. kojim se utvrđuje da poreski kredit predstavlja državnu pomoć i propisuju se pravila o njenom kumuliranju sa drugom državnom pomoći ili pomoći male vrednosti (de minimis pomoć). Dodaje se novi stav 4. kojim se pravo na poreski kredit uskraćuje obveznicima kojima je naložen povraćaj državne pomoći ili pomoći male vrednosti, kao i obveznicima u teškoćama u smislu propisa o kontroli državne pomoći. Takođe, dodaje se stav 8. kojim se propisuje obaveza obveznika da uz poresku prijavu priloži izjavu da li je za isto ulaganje već dobijao državnu pomoć ili pomoć male vrednosti.

Uz član 2.

Ovim članom dopunjuje se član 5. Zakona o porezu na emisije gasova sa efektom staklene bašte tako što se dodaje stav 10. kojim se propisuje izuzetak u pogledu roka za podnošenje poreske prijave. Imajući u vidu da se poreske prijave podnose isključivo u elektronskom obliku, a usled potrebe za dodatnim vremenom kako bi Poreska uprava adekvatno razvila i instalirala neophodni IT sistem za prihvat ovih prijava, propisuje se odlaganje roka. Shodno navedenom, za poreske periode koji se završavaju do 31. decembra 2026. godine, kao i u slučajevima prestanka obavljanja delatnosti do 31. marta 2027. godine, obveznici će poreske prijave podnositi u periodu od 1. aprila do 31. maja 2027. godine. Ova dopuna je isključivo tehničke i organizacione prirode i ne utiče na samu obavezu utvrđivanja i plaćanja poreza. Dosadašnji stav 10. ovog člana (kojim je propisano ovlašćenje ministra nadležnog za poslove finansija za donošenje podzakonskog akta) postaje stav 11.

Uz član 3.

Ovim članom predlaže se da ovaj zakon stupi na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Izvor: Vebsajt Vlade, 07.08.2026.