Na osnovu člana 11. stav 4. Zakona o zaštiti vazduha („Službeni glasnik RS”, broj 51/25) i člana 42. stav 1. Zakona o Vladi („Službeni glasnik RS”, br. 55/05, 71/05 – ispravka, 101/07, 65/08, 16/11, 68/12 – US, 72/12, 7/14 – US, 44/14 i 30/18 – dr. zakon),

Vlada donosi

Član 1.

Ovom uredbom utvrđuje se Program kontrole kvaliteta vazduha u državnoj mreži (u daljem tekstu: Program), koji je odštampan uz ovu uredbu i čini njen sastavni deo.

Član 2.

Programom se određuje broj i raspored mernih mesta u zonama i aglomeracijama, kao i obim, vrsta i učestalost merenja na nivou Republike Srbije.

Član 3.

Danom stupanja na snagu ove uredbe prestaje da važi Uredba o utvrđivanju Programa kontrole kvaliteta vazduha u državnoj mreži („Službeni glasnik RS”, broj 58/11).

Član 4.

Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije”.

05 broj 110-1323/2026

U Beogradu, 12. februara 2026. godine

Vlada

Predsednik,

prof. dr Đuro Macut, s.r.

PROGRAM
KONTROLE KVALITETA VAZDUHA U DRŽAVNOJ MREŽI

DEO 1
OPŠTI

U skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita vazduha, državna mreža mernih mesta (u daljem tekstu: državna mreža), uspostavlja se za praćenje kvaliteta vazduha na nivou Republike Srbije i sastavni je deo praćenja stanja životne sredine.

Državnu mrežu čine merna mesta za merenje kvaliteta vazduha u naseljima, industrijskim i nenaseljenim područjima, za merenje kvaliteta vazduha u područjima pod uticajem određenih izvora zagađivanja, uključujući pokretne izvore, za merenje prekograničnog atmosferskog prenosa zagađujućih materija u vazduh i aerosedimenata u okviru potvrđenih međunarodnih obaveza i za merenje alergenog polena.

Lokacije mernih mesta za merenje zagađujućih materija u državnoj mreži, njihov broj i raspored, kao i zagađujuće materije koje se prate na određenim mernim mestima u državnoj mreži i učestalost merenja date su u Delu 2. ovog ppograma.

Lokacije mernih mesta za merenje alergenog polena u državnoj mreži, njihov broj i raspored, kao i vrste alergenog polena koje se prate na određenim mernim mestima u državnoj mreži date su u Delu 3. ovog programa.

Pojedini izrazi i skraćenice koje se koriste u ovom programu imaju sledeće značenje:

1) tip područja – u zavisnosti od rasporeda/gustine zgrada, područje oko mernog mesta je klasifikovano na sledeći način:

(1) G – gradski (kontinuirano izgrađeno gradsko područje),

(2) PG – prigradski (pretežno izgrađeno gradsko područje),

(3) R – ruralni (ostala područja);

2) tip mernog mesta – u zavisnosti od preovlađujućih izvora emisije, merna mesta se klasifikuju na sledeći način:

(1) I – industrijski (nalazi se u neposrednoj blizini industrijske zone ili industrijskog izvora),

(2) S – saobraćajni (nalazi se u neposrednoj blizini jednog glavnog puta),

(3) O – osnovni (gde su nivoi zagađenja reprezentativni za prosečnu izloženost opšte populacije ili vegetacije);

3) period usrednjavanja za merenja koja se vrše na automatskim mernim stanicama je jedan čas ili 24 časa u zavisnosti od načina prikazivanja rezultata merenja;

4) period usrednjavanja za merenja koja se vrše manualnim metodama (metode koje se sprovode uzorkovanjem, potom analizom u laboratoriji) je 24 časa ili u slučaju ukupnih taložnih materija jedan kalendarski mesec;

5) dinamika merenja:

(1) fiksno (kontinualno uzimanje uzoraka) – merenje tokom cele kalendarske godine koje ispunjava zahteve u pogledu podataka uređenih podzakonskim aktom koji propisuje uslove za monitoring i zahteve kvaliteta vazduha (u daljem tekstu: kontinualno),

(2) indikativno – merenje sa manjom vremenskom pokrivenošću tokom kalendarske godine i koje ispunjava zahteve u pogledu podataka uređenih podzakonskim aktom koji propisuje uslove za monitoring i zahteve kvaliteta vazduha,

(3) 12 meseci za ukupne taložne materije.

AZŽS – Agencija za zaštitu životne sredine

ZJZ – Zavod za javno zdravlje

GZJZ Beograd – Gradski zavod za javno zdravlje Beograd

IJZ – Institut za javno zdravlje

IRM Bor – Institut za rudarstvo i metalurgiju Bor

φ(N) – severna geografska širina

λ(E) – istočna geografska dužina

H(m) – nadmorska visina

EMER – (European Monitoring and Evaluation Programme) je Program saradnje za praćenje i procenu prenosa zagađujućih materija u vazduhu na velike udaljenosti u Evropi

RHMZ – Republički hidrometeorološki zavod

UTM – ukupne taložne materije

*UTM – ukupne taložne materije sa analizom teških metala

B – benzen

T – toluen

H – ksilen

HAP – hemijska analiza padavina uključujući i teške metale

PM TM – suspendovane čestice RM10 sa analizom teških metala (olovo (Pb), kadmijum (Cd), arsen (As) i/ili nikl (Ni))

PM B(a)P – sadržaj benzo(a)piren u suspendovanim česticama PM10.