Email Print

ODREDBE ZAKONA O DOPRINOSIMA ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE ČIJA SE IZMENA I DOPUNA VRŠI


ODREDBE ZAKONA O DOPRINOSIMAZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANJE ČIJA SE IZMENA I DOPUNA VRŠI

Član 6.

Izrazi koji se koriste u ovom zakonu imaju sledeće značenje:

1) Obveznik doprinosa je osiguranik i poslodavac ili isplatilac prihoda, na čiji teret se plaća doprinos;

2) Obveznik obračunavanja, odnosno plaćanja doprinosa je osiguranik i poslodavac, odnosno drugi isplatilac prihoda koji je dužan da obračuna, odnosno plati doprinos u svoje ime i u svoju korist ili u svoje ime, a u korist osiguranika;

3) Osiguranik je fizičko lice obavezno osigurano prema zakonima koji uređuju sistem obaveznog socijalnog osiguranja;

4) Zaposleni je osiguranik - fizičko lice koje u radnom odnosu obavlja poslove za poslodavca prema zakonima koji uređuju radne odnose;

5) Upućeni radnik je osiguranik - zaposleni koji za poslodavca sa sedištem u Republici Srbiji (u daljem tekstu: Republika) obavlja poslove u drugoj državi ili je na radu u diplomatskom ili konzularnom predstavništvu ili u međunarodnoj organizaciji u inostranstvu;

6) Domaći državljanin zaposlen u inostranstvu je osiguranik zaposlen u inostranstvu kod inostranog poslodavca ako za to vreme nije obavezno osiguran kod stranog nosioca osiguranja ili ako prava iz obaveznog socijalnog osiguranja, po propisima te države, ne može ostvariti ili koristiti van njene teritorije;

7) Inostrani penzioner je osiguranik - domaći državljanin koji prima penziju, invalidninu ili rentu isključivo od inostranog nosioca osiguranja;

8) Lice koje obavlja privremene i povremene poslove je osiguranik koji obavlja poslove po ugovoru o privremenim i povremenim poslovima, zaključenom u skladu sa zakonom koji uređuje radne odnose, i po tom osnovu ostvaruje ugovorenu naknadu;

9) Volonter je fizičko lice koje, u skladu sa zakonom koji uređuje volontiranje, obavlja rad u okviru organizovanog dobrovoljnog pružanja usluge ili obavljanja aktivnosti od opšteg interesa, za opšte dobro ili za dobro drugog lica, bez prava na novčanu naknadu ili drugu imovinsku korist;

9a) Lice na stručnom osposobljavanju i usavršavanju je fizičko lice koje, u skladu sa zakonom koji uređuje rad, obavlja rad po osnovu ugovora o stručnom osposobljavanju i usavršavanju ili drugog ugovora, bez zasnivanja radnog odnosa;

10) Poslodavac je pravno, odnosno fizičko lice ili drugi pravni subjekat koje je obveznik doprinosa, obveznik obračunavanja i plaćanja doprinosa za zaposlene, lica koja obavljaju privremene i povremene poslove i za izabrana, imenovana i postavljena lica koja ostvaruju razliku zarade, odnosno plate. Poslodavcem se smatra i zadruga, za lica koja obavljaju privremene i povremene poslove preko zadruge;

11) Zadruga je omladinska ili studentska zadruga osnovana u skladu sa zakonom koji uređuje zadruge;

12) Isplatilac prihoda je poslodavac, drugo pravno, odnosno fizičko lice ili drugi pravni subjekat koje je dužno da u ime i u korist osiguranika ili u svoje ime, a u korist osiguranika obračuna i plati doprinos istovremeno sa isplatom prihoda na koje se plaća doprinos;

13) Samostalna delatnost je privredna, profesionalna ili druga delatnost koju obavlja: preduzetnik, osnivač odnosno član privrednog društva, samostalni umetnik, sveštenik i verski službenik;

14) Preduzetnik je osiguranik - fizičko lice koje obavlja samostalnu privrednu, profesionalnu ili drugu delatnost u skladu sa zakonom po osnovu koje plaća porez na dohodak građana na prihode od samostalne delatnosti;

15) Osnivač, odnosno član privrednog društva je osiguranik - fizičko lice koje radi u privrednom društvu čiji je osnivač odnosno član, bez obzira da li je sa privrednim društvom zasnovalo radni odnos. Pod radom se, pored radnog odnosa, podrazumeva i predstavljanje i zastupanje privrednog društva na osnovu upisa u registar nadležnog suda NADLEŽNE ORGANIZACIJE, kao i obavljanje poslovodstvenih ovlašćenja i poslova upravljanja u skladu sa zakonom kojim se uređuje položaj privrednih društava;

16) Samostalni umetnik je osiguranik - fizičko lice koje samostalno, u vidu zanimanja, obavlja umetničku delatnost i kome je reprezentativno udruženje u kulturi utvrdilo status lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, u skladu sa zakonom koji uređuje oblast kulture, ako nije osigurano po drugom osnovu;

17) Lice koje ostvaruje ugovorenu naknadu je fizičko lice koje obavlja poslove po osnovu ugovora o delu, autorskog ugovora, ugovora o dopunskom radu i drugog ugovora ili po nekom drugom osnovu, a za izvršen rad ostvaruje ugovorenu naknadu, odnosno naknadu za rad (u daljem tekstu: ugovorena naknada);

18) Ugovorena naknada je naknada za rad u kojoj su sadržani porez i doprinosi koji se plaćaju na teret lica koja ostvaruju tu naknadu;

19) Naknada po osnovu invalidnosti je naknada koja se po osnovu preostale radne sposobnosti i opasnosti od nastanka invalidnosti ostvaruje, kao stečeno pravo po zakonu koji uređuje obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje, iz sredstava organizacije za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje;

20) Novčana naknada je naknada koja se ostvaruje za vreme nezaposlenosti iz sredstava organizacije nadležne za zapošljavanje, a u kojoj su sadržani doprinosi koji se plaćaju na teret lica koje ostvaruje tu naknadu;

21) Naknada zarade je naknada koja se ostvaruje kao pravo iz sredstava organizacije obaveznog zdravstvenog osiguranja, kao i naknada po osnovu zakona koji uređuje finansijsku podršku porodici sa decom;

22) Poljoprivrednik je osiguranik koji obavlja poljoprivrednu delatnost;

23) Lice uključeno u obavezno osiguranje je fizičko lice koje se na svoj zahtev uključilo u obavezno socijalno osiguranje u skladu sa zakonom;

23a) Lice za koje se sredstva za uplatu doprinosa obezbeđuju u budžetu Republike je osiguranik - fizičko lice koje, u smislu zakona koji uređuje sistem obaveznog zdravstvenog osiguranja i pod uslovima propisanim tim zakonom: pripada grupaciji stanovništva koja je izložena povećanom riziku oboljevanja; lice čija je zdravstvena zaštita potrebna u vezi sa sprečavanjem, suzbijanjem, ranim otkrivanjem i lečenjem bolesti od većeg socijalno-medicinskog značaja; kao i lice koje je u kategoriji socijalno ugroženog stanovništva, ako ne ispunjava uslove za sticanje svojstva osiguranika po drugom osnovu saglasno tom zakonu, ili ako prava iz obaveznog zdravstvenog osiguranja ne ostvaruje kao član porodice osiguranika - a za koje se u budžetu Republike, prema zakonu koji uređuje sistem obaveznog zdravstvenog osiguranja, obezbeđuju sredstva za uplatu doprinosa za obavezno zdravstveno osiguranje;

24) Doprinos iz osnovice je iznos doprinosa koji obračunava, obustavlja i plaća poslodavac, odnosno drugi isplatilac prihoda u ime i u korist osiguranika;

25) Doprinos na osnovicu je iznos doprinosa koji obračunava i plaća poslodavac, odnosno drugi isplatilac prihoda u svoje ime, a u korist osiguranika ili osiguranik koji sam za sebe plaća doprinos;

26) Mesečna osnovica doprinosa je iznos na koji se obračunavaju i plaćaju doprinosi za jedan kalendarski mesec osiguranja;

27) Najniža mesečna osnovica doprinosa je najniži iznos na koji se obračunavaju i plaćaju doprinosi za jedan kalendarski mesec osiguranja;

28) Najviša mesečna osnovica doprinosa je najviši iznos na koji se obračunavaju i plaćaju doprinosi za jedan kalendarski mesec osiguranja;

29) Najviša godišnja osnovica doprinosa je najviši iznos na koji se obračunavaju i plaćaju doprinosi po svim osnovima za kalendarsku godinu osiguranja;

30) Prosečna mesečna zarada u Republici je prosečan iznos mesečne zarade isplaćene po zaposlenom u Republici u određenom periodu prema objavljenim podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike;

31) Prosečna godišnja zarada u Republici je prosečan iznos godišnje zarade isplaćene po zaposlenom u Republici u godini za koju se doprinosi obračunavaju i plaćaju, prema objavljenim podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

Član 25.

Osnovica doprinosa za samostalne umetnike je oporezivi prihod PO OSNOVU OBAVLjANjA UMETNIČKE DELATNOSTI na koji se plaća porez na dohodak građana, po zakonu koji uređuje porez na dohodak građana, ostvaren u godini za koju se utvrđuju i plaćaju doprinosi.

Do konačnog utvrđivanja oporezivog prihoda iz stava 1. ovog člana, samostalni umetnici plaćaju tromesečno akontaciju doprinosa na osnovicu koju, u zavisnosti od visine očekivanih prihoda u tekućoj godini, opredele u jednom od sledećih iznosa pomnoženim koeficijentom tri:

1) najniža osnovica doprinosa iz člana 38. ovog zakona;

2) prosečna mesečna zarada u Republici isplaćena po zaposlenom u prethodnoj godini;

3) dvostruka prosečna mesečna zarada u Republici isplaćena po zaposlenom u prethodnoj godini;

4) četvorostruka prosečna mesečna zarada u Republici isplaćena po zaposlenom u prethodnoj godini.

Član 45.

Poslodavac - pravno lice, odnosno preduzetnik koji zaposli novo lice ima pravo na povraćaj dela plaćenih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, na teret zaposlenog i na teret poslodavca, po osnovu zarade za novozaposleno lice, isplaćene zaključno sa 30. junom 2016. godine

POSLODAVAC - PRAVNO LICE, ODNOSNO PREDUZETNIK KOJI ZAPOSLI NOVO LICE IMA PRAVO NA POVRAĆAJ DELA PLAĆENIH DOPRINOSA ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANjE, NA TERET ZAPOSLENOG I NA TERET POSLODAVCA, PO OSNOVU ZARADE ZA NOVOZAPOSLENO LICE, ISPLAĆENE ZAKLjUČNO SA 31. DECEMBROM 2017. GODINE, PRI ČEMU SE PREDUZETNIKOM SMATRA LICE KOJE JE UPISANO U REGISTAR KOD NADLEŽNOG ORGANA, ODNOSNO ORGANIZACIJE.

Novozaposlenim licem iz stava 1. ovog člana smatra se lice sa kojim je poslodavac zaključio ugovor o radu u skladu sa zakonom kojim se uređuju radni odnosi, koje je prijavio na obavezno socijalno osiguranje kod nadležne organizacije za obavezno socijalno osiguranje U CENTRALNI REGISTAR OBAVEZNOG SOCIJALNOG OSIGURANjA i koje je pre zasnivanja radnog odnosa kod Nacionalne službe za zapošljavanje bilo bez prekida prijavljeno kao nezaposleno najmanje šest meseci, a lice koje se smatra pripravnikom najmanje tri meseca, i za to vreme nije ostvarivalo bilo koju vrstu prihoda po osnovu radnog angažovanja.

Novozaposlenim licem iz stava 1. ovog člana ne smatra se lice koje je pre zasnivanja radnog odnosa bilo zaposleno kod poslodavca koji je povezano lice sa poslodavcem kod koga zasniva radni odnos, odnosno kod poslodavca koji bi, da nije prestao da postoji, bio povezano lice sa poslodavcem kod koga novozaposleno lice zasniva radni odnos, nezavisno od toga da li je postojao prekid radnog odnosa.

Povezano lice, u smislu ovog zakona, je lice koje se smatra povezanim licem u smislu zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica.

Olakšicu iz stava 1. ovog člana može ostvariti poslodavac ako se zasnivanjem radnog odnosa sa novozaposlenim licem poveća broj zaposlenih kod poslodavca u odnosu na broj zaposlenih na dan 31. marta 2014. godine.

Olakšicu iz stava 1. ovog člana može da koristi i poslodavac koji započne obavljanje delatnosti posle 31. marta 2014. godine.

Poslodavac ima pravo na povraćaj plaćenih doprinosa iz stava 1. ovog člana, i to:

1) 65% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje jednim, a najviše sa devet novozaposlenih lica;

2) 70% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje 10, a najviše sa 99 novozaposlenih lica;

3) 75% ako je zasnovao radni odnos sa najmanje 100 novozaposlenih lica.

Zbir iznosa plaćenog doprinosa za koji poslodavac ima pravo na povraćaj prema stavu 7. ovog člana i iznosa plaćenog doprinosa za koji poslodavac nema pravo na povraćaj, predstavlja iznos ukupno plaćene obaveze doprinosa po osnovu zarade za novozaposleno lice.

Povraćaj plaćenih doprinosa iz stava 7. ovog člana vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuju poreski postupak i poreska administracija, u roku od 15 dana od dana podnošenja zahteva za povraćaj nadležnom poreskom organu.

Poslodavac koji za određeno lice koristi bilo koju vrstu podsticaja u skladu sa odgovarajućim propisom, osim u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dohodak građana, po osnovu zasnivanja radnog odnosa tog lica OSIM U SKLADU SA ODREDBOM ZAKONA KOJIM SE UREĐUJU DOPRINOSI ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANjE KOJA SE ODNOSI NA ISTU VRSTU OLAKŠICE, PO OSNOVU ZASNIVANjA RADNOG ODNOSA SA TIM LICEM nema pravo da za to lice ostvari olakšicu iz ovog člana.

Olakšicu iz ovog člana ne mogu ostvariti državni organi i organizacije, Zaštitnik građana, Poverenik za zaštitu ravnopravnosti, Državna revizorska institucija, Poverenik za informacije od javnog značaja i zaštitu podataka o ličnosti, Agencija za borbu protiv korupcije, Republička komisija za zaštitu prava u postupcima javnih nabavki, Komisija za zaštitu konkurencije, Komisija za hartije od vrednosti, Fiskalni savet, Republička radiodifuzna agencija, Agencija za energetiku Republike Srbije i druge javne agencije, javna preduzeća, javne službe i drugi direktni ili indirektni budžetski korisnici, odnosno korisnici javnih sredstava.

ČLAN 45V

POSLODAVAC - PRAVNO LICE KOJE SE U SMISLU ZAKONA KOJIM SE UREĐUJE RAČUNOVODSTVO RAZVRSTAVA U MIKRO I MALA PRAVNA LICA, ODNOSNO PREDUZETNIK KOJI ZASNUJE RADNI ODNOS SA NAJMANjE DVA NOVA LICA, IMA PRAVO NA POVRAĆAJ 75% PLAĆENIH DOPRINOSA ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANjE, NA TERET ZAPOSLENOG I NA TERET POSLODAVCA,PO OSNOVU ZARADE ZA NOVOZAPOSLENO LICE, ISPLAĆENU ZAKLjUČNO SA 31. DECEMBROM 2017. GODINE, PRI ČEMU SE PREDUZETNIKOM SMATRA LICE KOJE JE UPISANO U REGISTAR KOD NADLEŽNOG ORGANA, ODNOSNO ORGANIZACIJE.

NOVOZAPOSLENIM LICEM IZ STAVA 1. OVOG ČLANA SMATRA SE LICE SA KOJIM JE POSLODAVAC ZAKLjUČIO UGOVOR O RADU U SKLADU SA ZAKONOM KOJIM SE UREĐUJU RADNI ODNOSI, KOJE JE PRIJAVIO NA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANjE U CENTRALNI REGISTAR OBAVEZNOG SOCIJALNOG OSIGURANjA I KOJE JE PRE ZASNIVANjA RADNOG ODNOSA KOD NACIONALNE SLUŽBE ZA ZAPOŠLjAVANjE BILO BEZ PREKIDA PRIJAVLjENO KAO NEZAPOSLENO NAJMANjE ŠEST MESECI, A LICE KOJE SE SMATRA PRIPRAVNIKOM NAJMANjE TRI MESECA.

NOVOZAPOSLENIM LICEM IZ STAVA 1. OVOG ČLANA NE SMATRA SE LICEKOJE JE PRE ZASNIVANjA RADNOG ODNOSA BILO ZAPOSLENOKOD POSLODAVCA KOJI JE POVEZANO LICE SA POSLODAVCEM KOD KOGA ZASNIVA RADNI ODNOS, ODNOSNO KOD POSLODAVCA KOJI BI, DA NIJE PRESTAO DA POSTOJI, BIO POVEZANO LICE SA POSLODAVCEM KOD KOGA NOVOZAPOSLENO LICE ZASNIVA RADNI ODNOS, NEZAVISNO OD TOGA DA LI JE POSTOJAO PREKID RADNOG ODNOSA.

POSLODAVAC KOJI OD 1. JANUARA 2016. GODINE ZASNUJE RADNI ODNOS SA JEDNIM NOVOZAPOSLENIM, PA U NAREDNOM PERIODU ZASNUJE RADNI ODNOS I SA DRUGIM NOVOZAPOSLENIM LICEM, MOŽE KORISTITI OLAKŠICU ZA PRVOG NOVOZAPOSLENOG TEK PO ZASNIVANjU RADNOG ODNOSA SA DRUGIM NOVOZAPOSLENIM LICEM, S TIM DA PRAVO NA POVRAĆAJ PLAĆENIH DOPRINOSA ZA PRVOG NOVOZAPOSLENOG MOŽE DA OSTVARI ZA ZARADU KOJU JE TOM LICU ISPLATIO ZA MESEC U KOME JE STEKAO USLOV ZA KORIŠĆENjE PORESKE OLAKŠICE.

OLAKŠICU IZ STAVA 1. OVOG ČLANA MOŽE DA OSTVARI POSLODAVAC AKO SE ZASNIVANjEM RADNOG ODNOSA SA NOVOZAPOSLENIM LICEM POVEĆA BROJ ZAPOSLENIH NAJMANjE ZA DVA U ODNOSU NA BROJ ZAPOSLENIH KOJI JE POSLODAVAC IMAO NA DAN 31. OKTOBRA 2015. GODINE.

AKO JE U PERIODU OD 31. OKTOBRA 2015. GODINE DO 31. DECEMBRA 2015. GODINE POSLODAVAC POVEĆAO BROJ ZAPOSLENIH U ODNOSU NA BROJ ZAPOSLENIH NA DAN 31. OKTOBRA 2015. GODINE, OLAKŠICU ZA NOVOZAPOSLENE SA KOJIMA JE ZASNOVAO RADNI ODNOS OD 1. JANUARA 2016. GODINE MOŽE DA KORISTI POČEV OD MESECA U KOME JE STEKAO USLOV ZA KORIŠĆENjE OLAKŠICE.

AKO JE U PERIODU OD 31. OKTOBRA 2015. GODINE DO 31. DECEMBRA 2015. GODINE POSLODAVAC SMANjIO BROJ ZAPOSLENIH U ODNOSU NA BROJ ZAPOSLENIH NA DAN 31. OKTOBRA 2015. GODINE, OLAKŠICU ZA NOVOZAPOSLENE SA ČIJIM ZASNIVANjEM RADNOG ODNOSA POVEĆA BROJ ZAPOSLENIH U ODNOSU NA BROJ KOJI BI BIO DA NIJE SMANjIO BROJ ZAPOSLENIH U PERIODU OD 31. OKTOBRA 2015. GODINE DO 31. DECEMBRA 2015. GODINE, MOŽE DA KORISTI POČEV OD MESECA U KOME JE STEKAO USLOV ZA KORIŠĆENjE OLAKŠICE.

OLAKŠICU IZ STAVA 1. OVOG ČLANA MOŽE DA KORISTI I POSLODAVAC KOJI ZAPOČNE OBAVLjANjE DELATNOSTI POSLE 31. OKTOBRA 2015. GODINE.

POVRAĆAJ PLAĆENIH DOPRINOSA IZ STAVA 1. OVOG ČLANA VRŠI SE U SKLADU SA ZAKONOM KOJIM SE UREĐUJU PORESKI POSTUPAK I PORESKA ADMINISTRACIJA, U ROKU OD 15 DANA OD DANA PODNOŠENjA ZAHTEVA ZA POVRAĆAJ NADLEŽNOM PORESKOM ORGANU.

POSLODAVAC KOJI ZA ODREĐENO LICE KORISTI BILO KOJU VRSTU PODSTICAJA U SKLADU SA ODGOVARAJUĆIM PROPISOM, OSIM U SKLADU SA ODREDBOM ZAKONA KOJIM SE UREĐUJEPOREZ NA DOHODAK GRAĐANA KOJA SE ODNOSI NA ISTU VRSTU OLAKŠICE, PO OSNOVU ZASNIVANjA RADNOG ODNOSA SA TIM LICEM NEMA PRAVO DA ZA TO LICE OSTVARI OLAKŠICU IZ OVOG ČLANA.

OLAKŠICU IZ OVOG ČLANA NE MOGU OSTVARITI DRŽAVNI ORGANI I ORGANIZACIJE, JAVNE AGENCIJE, JAVNA PREDUZEĆA, JAVNE SLUŽBE I DRUGI DIREKTNI ILI INDIREKTNI BUDžETSKI KORISNICI, ODNOSNO KORISNICI JAVNIH SREDSTAVA.

Član 57.

Doprinose za lica koja ostvaruju ugovorenu naknadu isplatilac je dužan da obračuna, obustavi i uplati prilikom isplate ugovorene naknade.

Lice koje ostvaruje ugovorenu naknadu dužno je da samo obračuna i uplati doprinose u slučaju kada tu naknadu ostvaruje od lica koje prilikom isplate naknade nije obveznik obračunavanja i plaćanja doprinosa.

Odredbe st. 1. i 2. ovog člana ne odnose se na samostalne umetnike KOJI OSTVARUJU PRIHOD OD UMETNIČKE DELATNOSTI, za koje se osnovica doprinosa i plaćanje doprinosa utvrđuje u skladu sa čl. 25. i 58a ovog zakona.

ČLAN 6.

POSLODAVAC KOJI KORISTI OLAKŠICU IZ ČLANA 45. ZAKONA O DOPRINOSIMA ZA OBAVEZNO SOCIJALNO OSIGURANjE ("SL. GLASNIK RS", BR. 84/2004, 61/2005, 62/2006, 5/2009, 52/2011, 101/2011, 7/2012 - USKLAĐENI DIN. IZN., 8/2013 - USKLAĐENI DIN. IZN., 47/2013, 108/2013, 6/2014 - USKLAĐENI DIN. IZN., 57/2014, 68/2014 - DR. ZAKON I 5/2015 - USKLAĐENI DIN. IZN.), ZA ODREĐENO NOVOZAPOSLENO LICE, NASTAVLjA DA KORISTI OLAKŠICU U SKLADU SA ČLANOM 3. OVOG ZAKONA.

POSLODAVAC KOJI ZASNUJE RADNI ODNOS SA NOVOZAPOSLENIM LICIMA OD 1. JANUARA 2016. GODINE, MOŽE DA SE OPREDELI DA PO OSNOVU RADNOG ODNOSA SA TIM LICIMA KORISTI OLAKŠICU IZ ČLANA 3. ILI IZ ČLANA 4. OVOG ZAKONA.

ČLAN 7.

OVAJ ZAKON STUPA NA SNAGU 1. JANUARA 2016. GODINE.

Izvor: Press služba Skupštine Srbije, 17.12.2015.