Email Print

UTVRĐIVANJE POREZA NA DOHODAK GRAĐANA NA PRIHODE OD SAMOSTALNE DELATNOSTI ZA 2012. GODINU: INSTRUKCIJE ZA SASTAVLJANJE PORESKOG BILANSA PREDUZETNIKA - OBRAZAC PB 2 €� ROK ZA PODNOšENJE PORESKOG BILANSA I PORESKE PRIJAVE JE 15. MART 2013. GODINE


Pravilnikom o sadržaju poreskog bilansa i drugim pitanjima od značaja za način utvrđivanja poreza na dohodak građana na prihode od samostalne delatnosti ("Sl. glasnik RS", br. 8/2011 i 13/2012 - dalje: Pravilnik) uređuje se sadržaj poreskog bilansa za utvrđivanje osnovice poreza na dohodak građana na prihode od samostalne delatnosti, uključujući način primene metode "van dohvata ruke" kod utvrđivanja cene transakcija među povezanim licima, način umanjenja obračunatog poreza za ulaganja u osnovna sredstva i način utvrđivanja srazmernog dela ulaganja u osnovna sredstva. U skladu sa Pravilnikom utvrđuje se porez na prihode od samostalne delatnosti za 2012. godinu.

Za utvrđivanje osnovice poreza na dohodak građana na prihode od samostalne delatnosti, obveznik poreza na dohodak građana na prihode od samostalne delatnosti sastavlja poreski bilans na Obrascu PB 2 - Poreski bilans obveznika poreza na dohodak građana na prihode od samostalne delatnosti za period od ____ do ____ 201__. godine.

Obveznik poreza na prihode od samostalne delatnosti, saglasno odredbi člana 32. Zakona o porezu na dohodak građana ("Sl. glasnik RS", br. 24/2001, 80/2002, 80/2002 - dr. zakon, 135/2004, 62/2006, 65/2006 - ispr., 31/2009, 44/2009, 18/2010, 50/2011, 91/2011 - odluka US, 7/2012 - usklađeni din. izn., 93/2012 i 114/2012 - odluka US - dalje: Zakon), je fizičko lice koje ostvaruje prihode obavljanjem delatnosti iz člana 31. tog zakona, uključujući i fizičko lice koje ostvaruje prihode od poljoprivrede i šumarstva i svako drugo fizičko lice koje je obveznik poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost (dalje: preduzetnik).

Oporezivi prihod od samostalne delatnosti je oporeziva dobit, koja se utvrđuje u poreskom bilansu usklađivanjem dobiti iskazane u bilansu uspeha, sačinjenom u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima i propisima kojima se uređuje računovodstvo i revizija ako preduzetnik vodi dvojno knjigovodstvo, odnosno u skladu sa propisom iz člana 49. Zakona ako preduzetnik vodi prosto knjigovodstvo, na način utvrđen tim zakonom. Preduzetniku - osnivaču ortačke radnje, oporeziva dobit se utvrđuje u srazmeri sa njegovim učešćem u dobiti, prema aktu o osnivanju ortačke radnje.

Preduzetnik koji vodi poslovne knjige, po sistemu prostog ili dvojnog knjigovodstva, dužan je da poresku prijavu i poreski bilans, sa tačnim podacima, podnese nadležnom poreskom organu najkasnije do 15.3.2013. godine.

Poreski bilans sastavljaju preduzetnici koji vode poslovne knjige po sistemu prostog ili dvojnog knjigovodstva.

Prihod od samostalne delatnosti oporezuje se po stopi od 10%.

PORESKI BILANS OBVEZNIKA POREZA NA DOHODAK GRAĐANA NA PRIHODE OD SAMOSTALNE DELATNOSTI - OBRAZAC PB 2

U Obrazac PB 2 unose se sledeći podaci:

Deo A - Poslovna dobit i gubici

Finansijski rezultat u bilansu uspeha

• Pod red. br. 1. - iskazuje se dobit poslovne godine.

• Pod red. br. 2. - iskazuje se gubitak poslovne godine.

Kapitalni dobici i gubici

• Pod red. br. 3. i 4. - iskazuju se kapitalni dobici i gubici utvrđeni u skladu sa članom 35. Zakona, a u vezi sa članom 27. Zakona o porezu na dobit pravnih lica ("Sl. glasnik RS", br. 25/2001, 80/2002, 80/2002 - dr. zakon, 43/2003, 84/2004, 18/2010 i 101/2011 - dalje: Zakon o porezu na dobit).

Za obveznike koji vode poslovne knjige u skladu sa propisima o računovodstvu i reviziji pod ovim rednim brojevima iskazuju se kapitalni dobici i gubici iz Bilansa uspeha (ukoliko su evidentirani na odgovarajućim računima na kojima se iskazuju dobici, odnosno gubici od prodaje imovine, saglasno propisima o računovodstvu i reviziji i MRS, odnosno MSFI), nastali prodajom, odnosno drugim prenosom uz naknadu imovine navedene u članu 27. stav 1. Zakona o porezu na dobit. Prema tome, radi se o kapitalnim dobicima i gubicima koji su utvrđeni u skladu sa računovodstvenim propisima, a ne u skladu sa Zakonom o porezu na dobit.

Kapitalnim dobitkom, prema članu 27. Zakona o porezu na dobit, smatra se prihod koji obveznik ostvari prodajom, odnosnom drugim prenosom uz naknadu nepokretnosti, prava industrijske svojine, udela u kapitalu pravnih lica, akcija i ostalih hartija od vrednosti (osim obveznica izdatih u skladu sa propisima kojima se uređuje izmirenje obaveza Republike, po osnovu zajma za privredni razvoj, devizne štednje građana i dužničkih hartija od vrednosti čiji je izdavalac, u skladu sa zakonom, Republika, autonomna pokrajina, jedinica lokalne samouprave ili Narodna banka Srbije) i investicione jedinice otkupljene od strane otvorenog investicionog fonda, u skladu sa zakonom kojim se uređuju investicioni fondovi.

Usklađivanje rashoda

Pod red. br. 5 - 31. iskazuju se odgovarajući rashodi u iznosima u kojima se ne priznaju u rashode u poreskom bilansu, utvrđeni u skladu sa čl. 35. do 37b Zakona, a u vezi sa čl. 7, 7a, 8, 9a, 10, 15, 16, 22, 22b i 22v Zakona o porezu na dobit. Dakle, odgovarajući rashodi u iznosima utvrđenim bilansom uspeha priznaju se kod utvrđivanja oporezive dobiti, osim onih rashoda za koje je odredbama Zakona o porezu na dobit propisan drugačiji način utvrđivanja.

• Pod red. br. 5. Ulaganje lične imovine u poslovnu imovinu - iskazuje se iznos vrednosti uložene lične imovine u poslovnu imovinu, i za taj iznos u poreskom bilansu umanjuje se oporeziva dobit. Naime, saglasno odredbi člana 37b. stav 2. Zakona, ulaganje lične imovine u poslovnu imovinu, osim ulaganja u stalnu imovinu ima tretman poslovnog rashoda preduzetnika.

To znači da ako je preduzetnik uložio ličnu imovinu i tako povećao ukupan prihod, kod sastavljanja poreskog bilansa za iznos tako unete lične imovine vrši se usklađivanje rashoda. Dakle, tako uložena lična imovina treba prethodno u poslovnim knjigama da bude knjižena kao prihod kako bi preduzetnik mogao to da iskaže pod ovim rednim brojem kao poslovni rashod (npr. preduzetnik je uneo robu koju je knjižio u korist prihoda, i ima osnova da vrednost tako unete imovine iskaže kao rashod pod ovim rednim brojem).

Pod red. br. 6. Troškovi službenog putovanja iznad propisanog iznosa - iskazuje se iznos razlike između propisanih neoporezivih iznosa i iznosa troškova koji su viši od tako utvrđenih. Prema odredbi člana 37a Zakona, preduzetnicima se kao rashod u poreskom bilansu priznaju troškovi službenog putovanja u visini iznosa iz člana 18. stav 1. tač. od 2) do 4) tog zakona kojim je propisan neoporezivi iznos navedenih troškova. Pored toga, troškovi koji nisu dokumentovani, saglasno odredbi člana 7a stav 1. tačka 1) Zakona o porezu na dobit ne priznaju se na teret rashoda pod ovim rednim brojem.

Pod red. br. 7. Troškovi koji nisu dokumentovani - iskazuje se iznos troškova za koje ne postoji odgovarajuća dokumentacija.

Pod red. br. 8. Ispravka vrednosti pojedinačnih potraživanja od lica kojima se istovremeno duguje - saglasno odredbi člana 7a stav 1. tačka 2) Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda ne priznaju se ispravke vrednosti pojedinačnih potraživanja od lica kojima se istovremeno duguje. To znači da ako je obveznik izvršio ispravku vrednosti takvih potraživanja, taj iznos unosi pod ovim rednim brojem.

Pod red. br. 9. Pokloni i drugi prilozi dati političkim organizacijama - saglasno odredbi člana 7a stav 1. tačka 3) Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda ne priznaju se pokloni i prilozi dati političkim organizacijama, pa shodno tome ukoliko je obveznik imao takve izdatke, taj iznos će iskazati pod ovim rednim brojem.

Pod red. br. 10. Rashodi za propagandu za koje nije dokumentovan primalac ili je primalac povezano lice - saglasno odredbi člana 7a stav 1. tačka 4) Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda ne priznaju se pokloni i drugi rashodi za reklamu i propagandu koji nisu dokumentovani ili je primalac poklona povezano lice u smislu člana 59. tog zakona.

Pod. red. br. 11. Kamate zbog neblagovremeno plaćenih javnih prihoda - saglasno odredbi člana 7a stav 1. tačka 5) Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda ne priznaju se kamate zbog neblagovremeno plaćenih poreza, doprinosa i drugih javnih dažbina. Napominjemo da se zatezna kamata po osnovu obligaciono-pravnog odnosa priznaje kao rashod u poreskom bilansu, saglasno odredbi člana 19. Zakona o porezu na dobit, po kojoj na teret rashoda u poreskom bilansu priznaju se ukupno obračunate kamate, izuzev kamata zbog neblagovremeno plaćenih poreza, doprinosa i drugih javnih dažbina.

Pod red. br. 12. Troškovi postupka prinudne naplate poreza i drugih dugovanja, troškovi poreskoprekršajnog i drugih postupaka koji se vode pred nadležnim organom - saglasno odredbi člana 7a stav 1. tačka 5a) Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda ne priznaju se troškovi postupka prinudne naplate poreza i drugih dugovanja, troškovi poreskoprekršajnog postupka i drugih postupaka koji se vode pred nadležnim organom.

Pod red. br. 13. Novčane kazne, ugovorne kazne i penali - saglasno odredbi člana 7a stav 1. tačka 6) Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda ne priznaju se novčane kazne i penali. Ukoliko je obveznik imao navedene izdatke, najčešće po osnovu obligaciono-pravnog odnosa, taj iznos unosi pod ovim rednim brojem.

• Pod red. br. 14. Troškovi koji nisu nastali u svrhu obavljanja poslovne delatnosti - saglasno odredbi člana 7a stav 1. tačka 8) Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda ne priznaju se troškovi koji nisu nastali u svrhu obavljanja poslovne delatnosti, osim ako ovim zakonom nije drugačije uređeno. Saglasno tome, obveznik koji je imao takve izdatke, pripadajući iznos unosi pod ovim rednim brojem.

Pod red. br. 15. Troškovi utrošenog materijala, odnosno vrednosti prodate robe iznad iznosa obračunatog po metodi prosečne cene ili FIFO metode - saglasno odredbi člana 8. Zakona o porezu na dobit, troškovi materijala i nabavna vrednost prodate robe priznaju se u iznosima obračunatim primenom metode ponderisane prosečne cene ili FIFO metode. U slučaju da su navedeni troškovi obračunati po nekom drugom metodu i u bilansu uspeha iskazani takvi troškovi iznad iznosa obračunatog po metodu prosečne cene ili FIFO metodu, razlika između ta dva iznosa iskazuje se na ovom rednom broju.

Pod red. br. 16. Otpremnine i novčane naknade po osnovu prestanka radnog odnosa, obračunate a neisplaćene u poreskom periodu - obračunate a neisplaćene otpremnine i novčane naknade po osnovu odlaska u penziju ili po osnovu prestanka radnog odnosa po drugom osnovu ne priznaju kao rashod u poreskom bilansu i iskazuju se na ovom rednom broju. Prema članu 9a Zakona o porezu na dobit obračunate otpremnine i novčane naknade zaposlenom po osnovu odlaska u penziju ili prestanka radnog odnosa po drugom osnovu, priznaju kao rashod u poreskom bilansu u poreskom periodu u kome su isplaćene (ali se ne priznaju u periodu kada su obračunate ali nisu isplaćene).

Pod red. br. 17. Otpremnine i novčane naknade po osnovu prestanka radnog odnosa koje su obračunate u prethodnom periodu, a isplaćene u poreskom periodu za koji se podnosi poreski bilans - rashod po osnovu obračunatih otpremnina priznaje se u poreskom bilansu poreskog perioda u kojem su isplaćene. Npr. otpremnine koje su kao rashod u bilansu uspeha bile obračunate u nekom prethodnom obračunskom periodu (u kom takođe nisu bile priznate kao rashod u poreskom bilansu) priznaće se kao rashod u poreskom bilansu za 2012. godinu kada su isplaćene.

Pod red. br. 18. Ukupan iznos amortizacije obračunat u finansijskim izveštajima - saglasno odredbi člana 10. Zakona o porezu na dobit, amortizacija stalnih sredstava priznaje se kao rashod u poreskom bilansu u iznosu i na način utvrđen tim zakonom.

Pod red. br. 19. Ukupan iznos amortizacije obračunat za poreske svrhe - obračun amortizacije za poreske svrhe uređen je Zakonom o porezu na dobit i Pravilnikom o načinu razvrstavanja stalnih sredstava po grupama i načinu utvrđivanja amortizacije za poreske svrhe. Detaljnije instrukcije u vezi sa obračunom poreske amortizacije date su u tekstu OBRAČUN RAČUNOVODSTVENE I PORESKE AMORTIZACIJE ZA 2012. GODINU.

Pod red. br. 20. Izdaci za zdravstvene, obrazovne, naučne, humanitarne, verske namene, zaštitu čovekove sredine i sportske namene - saglasno odredbi člana 15. stav 1. Zakona o porezu na dobit, izdaci za zdravstvene, obrazovne, naučne, humanitarne, verske namene, zaštitu čovekove sredine i sportske namene, priznaju se kao rashod u iznosu najviše do 3,5% od ukupnog prihoda. Ukoliko su rashodi po tom osnovu viši od poreski priznatog iznosa, razlika se unosi pod ovim rednim brojem. Navedeni izdaci priznaju se kao rashod samo ako su izvršeni licima registrovanim za te namene u skladu sa posebnim propisima, koja navedena davanja koriste isključivo za obavljanje sopstvene registrovane delatnosti iz stava 1. ovog člana. Tako npr. izdaci za obrazovne namene priznaju se kao rashod u poreskom bilansu samo ako su izvršeni obrazovnoj ustanovi. Iznos do kojeg se navedeni izdaci priznaju kao rashod je iznos do 3,5% od ukupnog prihoda, i on predstavlja veličinu opredeljenu zbirno na sve pobrojane izdatke (zdravstvene, obrazovne, naučne, humanitarne, verske namene, zaštita čovekove sredine i sportske namene). Ako su izdaci za navedene namene veći od 3,5% ukupnog prihoda, iznos izdataka preko tog procenta ne priznaje se kao rashod u poreskom bilansu.

Pod red. br. 21. Izdaci za ulaganja u oblasti kulture - saglasno odredbi člana 15. stav 3. Zakona o porezu na dobit, priznaju se kao rashod u iznosu najviše do 3,5% od ukupnog prihoda. Ako su izdaci za navedene namene veći od 3,5% ukupnog prihoda kao poreski priznatog iznosa, iznos izdataka preko tog procenta ne priznaje se kao rashod u poreskom bilansu i razlika iznosa iskazuje se pod ovim rednim brojem.

Pod red. br. 22. Članarine komorama, savezima i udruženjima - saglasno odredbi člana 15. stav 4. Zakona o porezu na dobit, priznaju se kao rashod u poreskom bilansu u iznosu najviše do 0,1% od ukupnog prihoda. Članarine čija je visina propisana zakonom priznaju se kao rashod u iznosu koji je propisan zakonom. Ako su izdaci za navedene namene veći od 0,1% ukupnog prihoda kao poreski priznatog iznosa, iznos izdataka preko tog procenta ne priznaje se kao rashod u poreskom bilansu i razlika iznosa iskazuje se pod ovim rednim brojem.

Pod red. br. 23. Rashodi za reklamu i propagandu - saglasno odredbi člana 15. stav 6. Zakona o porezu na dobit, izdaci za reklamu i propagandu priznaju se kao rashod u iznosu do 5% od ukupnog prihoda. Ako su izdaci za navedene namene veći od 5% ukupnog prihoda kao poreski priznatog iznosa, deo izdataka koji je preko tog procenta ne priznaje se kao rashod u poreskom bilansu i razlika iznosa iskazuje se pod ovim rednim brojem.

Pod red. br. 24. Rashodi po osnovu reprezentacije - saglasno odredbi člana 15. stav 7. Zakona o porezu na dobit, priznaju se kao rashod u iznosu do 0,5% od ukupnog prihoda. Ako su izdaci za navedene namene veći od 0,5% ukupnog prihoda kao poreski priznatog iznosa, iznos izdataka preko tog procenta ne priznaje se kao rashod u poreskom bilansu i razlika iznosa iskazuje se pod ovim rednim brojem.

Pod red. br. 25. Ispravke vrednosti pojedinačnih potraživanja ako od roka za njihovu naplatu nije prošlo najmanje 60 dana, kao i otpis vrednosti pojedinačnih potraživanja koja prethodno nisu bila uključena u prihode, nisu otpisana kao nenaplativa i za koja nije pružen dokaz o neuspeloj naplati - saglasno odredbi člana 16. stav 1. Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda priznaje se otpis vrednosti potraživanja.

Pod red. br. 26. Porezi, doprinosi, takse i druge javne dažbine koje ne zavise od rezultata poslovanja i nisu plaćene u poreskom periodu, a po osnovu kojih je u poslovnim knjigama obveznika iskazan rashod - ukoliko su navedene dažbine obračunate i iskazane kao rashod u bilansu uspeha ali nisu plaćene u tekućem poreskom periodu, ne priznaju se na teret rashoda u poreskom bilansu tog poreskog perioda.

Pod red. br. 27. Porezi, doprinosi, takse i druge javne dažbine koje ne zavise od rezultata poslovanja, plaćene u poreskom periodu, a koje nisu bile plaćene u prethodnom poreskom periodu u kome je po tom osnovu u poslovnim knjigama obveznika bio iskazan rashod - saglasno odredbi člana 22. Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda u poreskom bilansu priznaju se porezi, doprinosi, takse i druge javne dažbine koje ne zavise od rezultata poslovanja, koje su plaćene u poreskom periodu. Prema tome, da li će se navedene dažbine priznati kao rashod u nekom poreskom periodu, zavisi od toga da li je obveznik izvršio plaćanje tih javnih dažbina - ako su plaćene u poreskom periodu u kojem su i obračunate i priznate u bilansu uspeha, priznaju se kao rashod i u poreskom bilansu tog perioda, a ako su obračunate i iskazane kao rashod u bilansu uspeha u tekućem obračunskom periodu, ali nisu plaćene, ne priznaju se kao rashod u poreskom bilansu. Za iznos plaćenih javnih dažbina iskazanih na ovom rednom broju, umanjuje se oporeziva dobit tekućeg perioda.

Pod red. br. 28. Dugoročna rezervisanja koja se ne priznaju u poreskom bilansu - saglasno odredbi člana 22b stav 1. Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda priznaju se izvršena dugoročna rezervisanja za obnavljanje prirodnih bogatstava, troškove u garantnom roku, zadržane kaucije i depozite, kao i druga obavezna dugoročna rezervisanja u skladu sa zakonom. Visina iznosa ovih rezervisanja, za poreske svrhe, nije ograničena i priznaje se u iznosu iskazanom na teret rashoda u bilansu uspeha. Saglasno članu 22b stav 2. Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda ne priznaju se, u poreskom periodu u kome su izvršena, dugoročna rezervisanja za izdate garancije i druga jemstva, kao i druga rezervisanja koja obveznik može da vrši u skladu sa propisima o računovodstvu i reviziji i MRS, odnosno MSFI. Iznos tih rezervisanja, koja se ne priznaju, iskazuje se na ovom rednom broju.

Pod red. br. 29. Iskorišćena dugoročna rezervisanja koja nisu bila priznata kao rashod u poreskom periodu u kome su izvršena - iznos iskorišćenih dugoročnih rezervisanja za izdate garancije i druga jemstva, koja nisu bila priznata kao rashod u poreskom bilansu podnetom za period u kome su izvršena, ali se, saglasno članu 22b stav 2. Zakona o porezu na dobit priznaju kao rashod u poreskom periodu za koji se podnosi poreski bilans a u kome su iskorišćena, odnosno u kome je došlo do odliva sredstava po osnovu tih rezervisanja. Na ovom rednom broju iskazuje se iznos koji odgovara visini iskorišćenih iznosa tih rezervisanja, odnosno izmirenih obaveza i odliva resursa po osnovu tih rezervisanja u poreskom periodu.

Pod red. br. 30. Rashodi po osnovu obezvređenja imovine - saglasno odredbi člana 22v Zakona o porezu na dobit, na teret rashoda u poreskom bilansu ne priznaju se rashodi nastali po osnovu obezvređenja imovine, koje se utvrđuje kao razlika između nabavne cene imovine utvrđene u skladu sa ovim zakonom i njene procenjene nadoknadive vrednosti, ali se priznaju u poreskom periodu u kome je ta imovina otuđena, odnosno upotrebljena, odnosno u kome je nastalo oštećenje te imovine usled više sile. Kada je u bilansu uspeha priznat rashod po osnovu obezvređenja imovine, a koji se po navedenoj zakonskoj odredbi ne priznaje kao poreski rashod, iznos tog rashoda iskazuje se na ovom rednom broju.

Pod red. br. 31. Rashodi po osnovu obezvređenja imovine koji se priznaju u poreskom periodu za koji se podnosi poreski bilans, a u kome je ta imovina otuđena, upotrebljena ili je došlo do oštećenja te imovine usled više sile - iskazuju se rashodi koji se priznaju po osnovu obezvređenja imovine, koji nisu bili priznati u poreskom periodu u kom su utvrđeni, ali se priznaju u poreskom periodu za koji se podnosi poreski bilans a u kome je ta imovina otuđena, upotrebljena, ili je oštećena usled više sile.

Napomena:

Detaljnije instrukcije oko svake pojedinačne vrste rashoda koja se ne priznaje/priznaje u poreskom bilansu date su u tekstu OBRAČUN POREZA NA DOBIT ZA 2012. GODINU u kome je objašnjeno sastavljanje poreskog bilansa na Obrascu PB 1, a koje se (instrukcije) mogu primeniti i na preduzetnike koji poreski bilans sastavljaju na Obrascu PB 2.

Korekcija rashoda po osnovu transfernih cena

Transfernom cenom smatra se cena nastala u vezi sa transakcijama sredstvima ili stvaranjem obaveza među povezanim licima.

Licem povezanim sa obveznikom, saglasno odredbi člana 59. Zakona o porezu na dobit, smatra se ono fizičko ili pravno lice u čijim se odnosima sa obveznikom javlja mogućnost kontrole ili značajnijeg uticaja na poslovne odluke. Posedovanje 50% i više ili pojedinačno najvećeg dela akcija ili udela smatra se omogućenom kontrolom nad obveznikom. Uticaj na poslovne odluke obveznika postoji i kada lice povezano sa obveznikom poseduje 50% i više ili pojedinačno najveći broj glasova u organima upravljanja obveznika. Licem povezanim sa obveznikom smatra se i ono pravno lice u kome, kao i kod obveznika, ista fizička ili pravna lica neposredno ili posredno učestvuju u upravljanju, kontroli ili kapitalu.

Licima povezanim sa preduzetnikom, prema odredbi člana 36. Zakona, pored fizičkih i pravnih lica koja imaju to svojstvo prema odredbama Zakona o porezu na dobit, smatraju se i članovi porodice obveznika, braća i sestre obveznika, roditelji bračnog druga i pastorci.

Dakle, privredno društvo i privatni preduzetnik mogu da imaju status povezanih lica, kada je isto fizičko lice osnivač privrednog društva i vlasnik samostalne zanatske radnje.

Obveznik je dužan da u vezi sa transakcijama sa povezanim licima u poreskom bilansu posebno prikaže vrednost tih transakcija po cenama koje bi se ostvarile na tržištu takvih ili sličnih transakcija da se nije radilo o povezanim licima (princip "van dohvata ruke").

Pod red. br. 32. - iskazuju se obračunati troškovi (osim kamata) po osnovu transfernih cena.

Pod red. br. 33. - iskazuju se obračunati troškovi (osim kamata) između povezanih lica po tržišnim cenama.

Pod red. br. 34. Razlika obračunatih troškova - iskazuje se razlika obračunatih troškova (red. br. 32-33), ukoliko je veća od nule.

Odredbama člana 4. Pravilnika propisano je da za utvrđivanje cene transakcije među povezanim licima po principu "van dohvata ruke" koriste se uporedive cene na tržištu, a kada to nije moguće, cena utvrđena po metodu koštanja, uvećana za uobičajenu zaradu ili cena utvrđena po metodu preprodajne cene.

Uporediva cena na tržištu je cena istih ili sličnih dobara ili usluga između prodavca i kupca, odnosno između izvršioca i korisnika usluge, koji nisu povezana lica u smislu Zakona, u isto ili približno isto vreme kada je izvršena transakcija među povezanim licima, a ako se na ovaj način može utvrditi više uporedivih cena na tržištu, koje se znatno razlikuju, uporedivom cenom na tržištu smatra se najniža uspostavljena cena.

Cena utvrđena po metodu koštanja, uvećana za uobičajenu zaradu, je cena utvrđena na osnovu stvarnih ukupnih troškova proizvodnje, odnosno troškova izvršene usluge, uvećana za uobičajenu zaradu (maržu), odnosno proviziju. Uobičajena zarada (marža), odnosno provizija je zarada ostvarena pri istim ili sličnim transakcijama između nepovezanih lica, u isto ili približno isto vreme.

Cena po metodu preprodajne cene je cena koju kupac - povezano lice ostvari prodajom istog dobra nepovezanom licu, umanjena za pomenutu uobičajenu zaradu.

Korekcija rashoda po osnovu kamata primenom pravila o transfernim cenama

Za utvrđivanje iznosa kamate koja bi po tržišnim uslovima (po principu "van dohvata ruke") bila obračunata na zajmove, odnosno kredite među povezanim licima, saglasno odredbi člana 4. st. 7. do 9. Pravilnika, koriste se: za zajam, odnosno kredit odobren u dinarima, prosečno ponderisana referentna kamatna stopa utvrđena za poreski period za koji se podnosi poreski bilans, a u slučaju deviznog zajma, odnosno kredita, prosečno ponderisana kamatna stopa po kojoj su se domaće banke zaduživale u inostranstvu u poreskom periodu za koji se podnosi poreski bilans, za svaku valutu posebno. Podatke o procesno ponderisanim kamatnim stopama utvrđuje Narodna banka Srbije, na zahtev Ministarstva finansija, koje i objavljuje te stope.

Pod red. br. 35. - iskazuje se iznos kamate ("na dohvat ruke") po osnovu transfernih cena na zajam, odnosno kredit dobijen od povezanog lica.

Pod red. br. 36. Kamata po tržišnim uslovima ("van dohvata ruke") na zajam, odnosno kredit dobijen od povezanog lica - iskazuje se iznos kamate ("van dohvata ruke") koja bi bila obračunata po tržišnim uslovima na zajam, odnosno kredit, koji je dobijen od povezanog lica.

Pod red. br. 37. Razlika kamate - iskazuje se razlika između iznosa sa red. br. 35. i 36, ako je pozitivna.

Usklađivanje prihoda

Saglasno odredbi člana 23. Zakona o porezu na dobit, za utvrđivanje oporezive dobiti, priznaju se prihodi u iznosima utvrđenim bilansom uspeha, u skladu sa MRS, odnosno MSFI i propisima kojima se uređuje računovodstvo i revizija, osim prihoda za koje je odredbama tog zakona propisan drugi način utvrđivanja.

Pod red. br. 38. Uzimanje iz poslovne imovine - saglasno odredbama člana 37b stav 1. Zakona, uzimanje koje preduzetnik vrši iz poslovne imovine za privatne potrebe ima tretman poslovnog prihoda. Uzimanje u nenovčanom obliku procenjuje se prema uporedivoj tržišnoj vrednosti, u skladu sa načelom stalnosti (stav 3. tog člana zakona). Dakle, uzimanje koje preduzetnik vrši iz poslovne imovine za privatne potrebe (u novčanom ili nenovčanom obliku), ne smatra se troškom poslovanja i nema karakter troška.

Ako je uzimanje poslovne imovine za lične potrebe evidentirano kao poslovni rashod, prilikom sastavljanja poreskog bilansa postoji obaveza da se izvrši usklađivanje prihoda, i pod red. br. 38. iskazala bi se vrednost poslovne imovine koja je uzeta za privatne potrebe. Iskazivanje iznosa na navedeni način ima za posledicu uvećanje oporezive dobiti.

Iz Mišljenja Ministarstva finansija, br. 413-00-631/2011-04 od 29.7.2011. godine:

"... Poresku osnovicu kod prihoda od samostalne delatnosti, saglasno odredbi člana 33. Zakona, predstavlja oporeziva dobit, ako tim zakonom nije drukčije određeno, i oporeziva dobit utvrđuje se u poreskom bilansu usklađivanjem dobiti iskazane u bilansu uspeha, sačinjenom u skladu sa međunarodnim računovodstvenim standardima i propisima kojima se uređuje računovodstvo i revizija ako preduzetnik vodi dvojno knjigovodstvo, odnosno u skladu sa propisom iz člana 49. tog zakona ako preduzetnik vodi prosto knjigovodstvo, na način utvrđen tim zakonom.

Prema odredbi člana 37b stav 1. Zakona, uzimanje koje preduzetnik vrši iz poslovne imovine za privatne potrebe ima tretman poslovnog prihoda. Uzimanje imovine koje nije u novčanom obliku, procenjuje se prema uporedivoj tržišnoj vrednosti, u skladu sa načelom stalnosti (stav 3. tog člana Zakona).

Imajući u vidu navedene zakonske odredbe, u slučaju kada fizičko lice - preduzetnik uzima iz poslovne imovine preduzetničke radnje, nepokretnost (stan), takvo uzimanje, nezavisno od okolnosti da preduzetnik tu imovinu uzima kako bi, kao fizičko lice, rešio svoje stambeno pitanje, ima tretman poslovnog prihoda u smislu odredaba člana 37b Zakona i predmet je oporezivanja porezom na prihode od samostalne delatnosti."

Pod red. br. 39. Ispravke vrednosti pojedinačnih potraživanja koje su bile priznate na teret rashoda, a za koje, u poreskom periodu u kome se vrši direktni otpis, nisu kumulativno ispunjeni uslovi saglasno odredbi člana 16. stav 3. Zakona o porezu na dobit, otpis potraživanja koje je ranije već otpisano po osnovu ispravke vrednosti pojedinačnih potraživanja, podrazumeva povećanje oporezivih prihoda, ukoliko obveznik ne ispunjava uslove iz člana 16. stav 1. tog zakona.

Pod red. br. 40. Prihodi po osnovu neiskorišćenih dugoročnih rezervisanja - saglasno odredbi člana 25a Zakona o porezu na dobit, prihodi nastali po osnovu neiskorišćenih dugoročnih rezervisanja koja nisu bila priznata kao rashod u poreskom periodu u kom su izvršena, ne uključuju se u poresku osnovicu u poreskom periodu u kom su iskazani. Obveznik koji je u poreskom periodu ukinuo neiskorišćena dugoročna rezervisanja i priznao prihode po tom osnovu u bilansu uspeha, a u poreskom periodu u kom je izvršeno rezervisanje rashodi nisu bili priznati u poreskom bilansu, iznos tih prihoda iskazuje na ovom rednom broju.

Korekcija prihoda po osnovu transfernih cena, uključujući i prihode po osnovu kamata

Korekcija prihoda po osnovu transfernih cena vrši se u slučaju postojanja razlike između prihoda koji su obračunati prema tržišnim cenama i prihoda obračunatih prema transfernim cenama. Navedenom korekcijom prihoda utiče se na visinu oporezive dobiti jer se primenom korekcije sprečava umanjenje poreske osnovice u slučaju da su obračunati prihodi po osnovu transfernih cena manji od prihoda koji bi bili obračunati primenom tržišnih cena.

Pod red. br. 41. Obračunati prihodi (osim kamate) po osnovu transfernih cena - iskazuje se iznos obračunatih prihoda (osim prihoda po osnovu kamata) po osnovu transfernih cena koje obveznik prikaže u skladu sa čl. 35. i 36. Zakona, a u vezi sa čl. 59. i 60. Zakona o porezu na dobit;

Pod red. br. 42. Obračunati prihodi (osim kamate) između povezanih lica po tržišnim cenama - iskazuje se iznos obračunatih prihoda (osim prihoda po osnovu kamata) preračunat po tržišnim cenama (princip "van dohvata ruke"), koji obveznik utvrdi u skladu sa čl. 35. i 36. Zakona, a u vezi sa članom 60. Zakona o porezu na dobit;

Pod red. br. 43. Razlika obračunatih prihoda - iskazuje se razlika, ako je pozitivna, između prihoda po osnovu tržišnih cena i prihoda po osnovu transfernih cena (red. br. 42 - red. br. 41).

Pod red. br. 44. Obračunati prihod po osnovu kamate između povezanih lica ispod tržišnih kamata - iskazuje se iznos obračunatih prihoda po osnovu kamate između povezanih lica u skladu sa čl. 35. i 36. Zakona, a u vezi sa čl. 59. i 60. Zakona o porezu na dobit. Podatak iskazuje preduzetnik koji je u poreskom periodu odobravao zajmove povezanim licima pod uslovima obračuna kamate po povoljnijim uslovima nego što su tržišni uslovi.

Pod red. br. 45. Obračunati prihod po osnovu tržišne kamate između povezanih lica - iskazuje se iznos obračunatih prihoda po osnovu tržišne kamate iz člana 4. st. 7. do 9. Pravilnika (princip "van dohvata ruke"), koji obveznik prikazuje u skladu sa čl. 35. i 36. Zakona, a u vezi sa članom 60. Zakona o porezu na dobit.

Za utvrđivanje iznosa kamate koja bi po tržišnim uslovima (po principu "van dohvata ruke") bila obračunata na zajmove, odnosno kredite među povezanim licima, koriste se:

- za zajam, odnosno kredit odobren u dinarima, prosečno ponderisana referentna kamatna stopa utvrđena za poreski period za koji se podnosi poreski bilans, a

- u slučaju deviznog zajma, odnosno kredita, prosečno ponderisana kamatna stopa po kojoj su se domaće banke zaduživale u inostranstvu u poreskom periodu za koji se podnosi poreski bilans, za svaku valutu posebno.

O ovim kamatnim stopama bilo je reči u delu koji se odnosi na korekciju rashoda po osnovu kamata.

Pod red. br. 46. Razlika obračunatih prihoda - iskazuje se razlika između iznosa dobijenog primenom tržišne kamatne stope (red. br. 45.) i iznosa dobijenog primenom kamate između povezanih lica ispod tržišnih uslova (red. br. 44.).

To znači da obveznik koji je povezanom licu odobrio zajam po kamati nižoj od tržišne (kao parametar koristi se prosečno ponderisana kamatna stopa) i po tom osnovu u bilansu uspeha iskazao niže prihode, na ovom rednom broju treba da iskaže iznos razlike između prihoda koje bi ostvario po tržišnim uslovima i prihoda koje je ostvario primenom kamate između povezanih lica ispod tržišne kamate. Iskazivanje iznosa na navedeni način ima za posledicu uvećanje oporezive dobiti.

Oporeziva dobit

Pod red. br. 47. Oporeziva dobit - iskazuje se iznos koji se utvrđuje računskim putem (sabiranjem i oduzimanjem iznosa sa naznačenih rednih brojeva). Ukoliko je dobijena vrednost negativna, ona se tada iskazuje kao gubitak na red. br. 48.

Pod red. br. 48. Gubitak tekuće godine - iskazuje se iznos koji se, takođe, utvrđuje računskim putem (sabiranjem i oduzimanjem iznosa sa naznačenih rednih brojeva). Ukoliko je dobijena vrednost negativna, onda se iskazuje kao oporeziva dobit na red. br. 47.

Pod red. br. 49. Iznos gubitka iz poreskog bilansa iz prethodnih godina, do visine oporezive dobiti - iskazuje se nominalni iznos gubitka koji je iskazan u poreskom bilansu iz prethodnih godina, a koji se prenosi na teret dobiti tekuće godine, i to najviše do visine oporezive dobiti, u skladu sa članom 35. Zakona, a u vezi sa članom 32. Zakona o porezu na dobit. Iznos gubitka iz poreskog bilansa iz prethodnih godina može da se prenese na teret, tj. do visine oporezive dobiti tekuće godine. Ukoliko nije iskazana oporeziva dobit pod red. br. 47, ne može se koristiti poreski gubitak iz prethodnih godina.

Saglasno navedenom, ukazujemo da je odredbom člana 32. Zakona o porezu na dobit, propisano da se gubici ostvareni iz poslovnih, finansijskih i neposlovnih transakcija, utvrđeni u poreskom bilansu, izuzev onih iz kojih proizilaze kapitalni dobici i gubici utvrđeni u skladu sa tim zakonom, mogu prenositi na račun dobiti utvrđene u godišnjem poreskom bilansu iz budućih obračunskih perioda, ali ne duže od pet godina.

Pod. red. br. 50. Ostatak oporezive dobiti - iskazuje se iznos koji predstavlja razliku iznosa sa red. br. 47. i 49, ako je pozitivna, odnosno ostatak oporezive dobiti predstavlja razliku između oporezive dobiti i iznosa gubitaka iz poreskog bilansa iz prethodnih godina ako je veći od nule.

Deo B - Kapitalni dobici i gubici

Pod red. br. 51. i 52. - iskazuju se ukupni kapitalni dobici i gubici tekuće godine koji se utvrđuju u skladu sa članom 35. Zakona, a u vezi sa čl. 27. do 29. Zakona o porezu na dobit;

Pod red. br. 51. Ukupni kapitalni dobici tekuće godine - iskazuje se podatak o ukupnom kapitalnom dobitku, utvrđenom u skladu sa članom 35. Zakona, a u vezi sa čl. 27. do 29. Zakona o porezu na dobit.

Pod red. br. 52. Ukupni kapitalni gubici tekuće godine - iskazuje se podatak o ukupnom kapitalnom gubitku, utvrđenom u skladu sa članom 35. Zakona, a u vezi sa čl. 27. do 29. Zakona o porezu na dobit.

Pod red. br. 53. Kapitalni dobici - iskazuje se iznos kao razlika između ukupnih kapitalnih dobitaka (red. br. 51) i ukupnih kapitalnih gubitaka (red. br. 52), ako je veća od nule.

Pod red. br. 54. Kapitalni gubici - iskazuje se iznos kao razlika između ukupnih kapitalnih gubitaka (red. br. 52) i ukupnih kapitalnih dobitka (red. br. 53), odnosno ako su ukupni kapitalni gubici veći od ukupnih kapitalnih dobitaka.

Pod red. br. 55. Preneti kapitalni gubici iz ranijih godina do visine iznosa pod rednim brojem 53 - iskazuje se iznos kapitalnih gubitaka iz ranijih godina koji se mogu prebiti na račun budućih kapitalnih dobitaka, u skladu sa članom 35. Zakona, a u vezi sa članom 30. stav 3. Zakona o porezu na dobit.

Naime, odredbom člana 30. st. 2. i 3. Zakona o porezu na dobit, kapitalni gubitak ostvaren pri prodaji jednog prava iz imovine može se prebiti sa kapitalnim dobitkom ostvarenim pri prodaji drugog prava iz imovine u istoj godini. Ako se i posle prebijanja iskaže kapitalni gubitak, dopušteno je njegovo prebijanje na račun budućih kapitalnih dobitaka u narednih pet godina. Kako je odredbom člana 72. Zakona o izmenama i dopunama Zakona o porezu na dobit pravnih lica ("Sl. glasnik RS", br. 18/2010) propisano da poreski obveznik koji je do 31.12.2009. godine ostvario pravo na prenos kapitalnog gubitka saglasno odredbama Zakona o porezu na dobit preduzeća ("Sl. glasnik RS", br. 25/2001, 80/2002, 80/2002 - dr. zakon, 43/2003 i 84/2004) i iskazao podatke u poreskom bilansu za 2009. godinu, može to pravo da koristi do isteka roka i na način propisan tim zakonom, to znači da kapitalni gubitak koji je ostvaren i iskazan u poreskom bilansu za 2009. godinu i prethodne godine, a najranije za 2003. godinu, može koristiti za umanjenje kapitalnih dobitaka iz budućih deset godina kao obračunskih perioda.

Pod red. br. 56. Ostatak kapitalnog dobitka - iskazuje se iznos kao razlika između kapitalnih dobitaka sa red. br. 53. i prenetih kapitalnih gubitaka iz ranijih godina sa red. br. 55.

Deo V - Obračunati porez i umanjenje poreza

Pod red. br. 57. Poreska osnovica - iskazuje se poreska osnovica koja se utvrđuje računskim putem (zbir iznosa sa red. br. 50. i 56.), odnosno kao zbir ostatka oporezive dobiti i ostatka kapitalnog dobitka.

Pod red. br. 58. Obračunati porez - iskazuje se iznos obračunatog poreza, koji se dobija tako što se na poresku osnovicu primeni poreska stopa od 10%.

Pod red. br. 59. Umanjenje obračunatog poreza - saglasno odredbi člana 39. Zakona, poreski podsticaji priznaju se preduzetnicima pod uslovima i na način na koji se priznaju pravnim licima po Zakonu o porezu na dobit. Shodno tome, preduzetnici imaju pravo na poreske podsticaje, i to na:

- umanjenje poreza na dobit po osnovu dobiti ostvarene preko stalne poslovne jedinice u nedovoljno razvijenom području, i to srazmerno učešću dobiti ostvarene u novoosnovanoj poslovnoj jedinici u nedovoljno razvijenom području, u ukupnoj dobiti;

- poreski kredit po osnovu ulaganja u osnovna sredstva u skladu sa članom 48. Zakona o porezu na dobit;

- poreski kredit po osnovu ulaganja u osnovna sredstva u skladu sa članom 48a Zakona o porezu na dobit;

- poreski podsticaj iz člana 50a Zakona o porezu na dobit po osnovu ulaganja u osnovna sredstva u iznosu većem od 800 miliona dinara i zapošljavanje 100 novih lica;

- poreski podsticaj iz člana 50b Zakona o porezu na dobit po osnovu obavljanja delatnost u nedovoljno razvijenom području, kad preduzetnik uloži u osnovna sredstva više od osam miliona dinara i dodatno zaposli najmanje pet lica, uz ispunjenje i drugih propisanih uslova.

- Pod red. br. 59. u tački a) - iskazuje se iznos umanjenja obračunatog poreza srazmerno učešću dobiti ostvarene u novoosnovanoj poslovnoj jedinici u nedovoljno razvijenom području u ukupnoj dobiti, u skladu sa članom 39. Zakona, a u vezi sa članom 47. Zakona o porezu na dobit.

- Pod red. br. 59. u tački b) - iskazuje se iznos umanjenja obračunatog poreza po osnovu ulaganja u osnovna sredstva u skladu sa članom 39. Zakona, a u vezi sa članom 48. Zakona o porezu na dobit (sa rednog broja 12. Obrasca PK 2 - Poreski kredit za preduzetnike za ulaganja u osnovna sredstva za period od ___ do ___ 201__. godine, koji je odštampan uz Pravilnik). Navedeni iznos predstavlja ukupan iznos poreskog kredita koji se koristi u tekućem poreskom periodu, a koji predstavlja zbir poreskog kredita tekuće godine i prenetih poreskih kredita iz ranijih godina po redosledu ulaganja, s tim što ukupan zbir ne može iznositi više od 70% obračunatog poreza u tekućoj godini, u skladu sa članom 39. Zakona, a u vezi sa članom 48. st. 1, 2. i 4. Zakona o porezu na dobit (redni broj 12. iskazan kao zbir iznosa sa red. br. 5. i 10. Obrasca PK 2).

- Pod red. br. 59. u tački v) - iskazuje se iznos umanjenja obračunatog poreza po osnovu ulaganja u osnovna sredstva u skladu sa članom 39. Zakona, a u vezi sa članom 48a Zakona o porezu na dobit (sa rednog broja 12. Obrasca PK 3 - Poreski kredit za preduzetnike za ulaganja u osnovna sredstva u određene delatnosti za period od ____ do ____ 201__. godine, koji je odštampan uz Pravilnik). Navedeni iznos predstavlja ukupni poreski kredit koji se koristi u tekućem poreskom periodu, iskazan kao zbir poreskog kredita tekuće godine i prenetih poreskih kredita iz ranijih godina po redosledu ulaganja, u skladu sa članom 39. Zakona, a u vezi sa članom 48a stav 3. Zakona o porezu na dobit (redni broj 12. iskazan kao zbir iznosa sa red. br. 5. i 10. Obrasca PK 3).

Naime, saglasno članu 48a Zakona o porezu na dobit, obvezniku se priznaje pravo na poreski kredit iz člana 48. tog zakona, u visini od 80% od ulaganja izvršenog u toj godini u osnovna sredstva u sopstvenom vlasništvu za obavljanje delatnosti, pod uslovom da je, u skladu sa zakonom kojim se uređuje klasifikacija delatnosti i registar jedinica, razvrstan prema delatnosti koju pretežno obavlja u jednu od sledećih delatnosti: poljoprivreda; Ribarstvo; Proizvodnja tekstilnih prediva i tkanina; Proizvodnja odevnih predmeta, dorada i bojenje krzna; Prerada kože i proizvodnja predmeta od kože; Proizvodnja osnovnih metala; Proizvodnja standardnih metalnih proizvoda; Proizvodnja mašina i uređaja; Proizvodnja kancelarijskih i računskih mašina; Proizvodnja električnih mašina i aparata; Proizvodnja radio, TV i komunikacione opreme; Proizvodnja medicinskih, preciznih i optičkih instrumenata; Proizvodnja motornih vozila, prikolica i poluprikolica; Proizvodnja ostalih saobraćajnih sredstava; Reciklaža; Kinematografska i video proizvodnja.

- Pod red. br. 59. u tački g) - iskazuje se iznos umanjenja za ulaganje u osnovna sredstva u skladu sa članom 50a Zakona o porezu na dobit, koji je iskazan na rednom broju 6. Obrasca SU 1 - Srazmerni iznos ulaganja kod preduzetnika za period od ____ do ____ 201__. godine, koji je odštampan uz Pravilnik.

- Pod red. br. 59. u tački d) - iskazuje se iznos umanjenja za ulaganje u osnovna sredstva u skladu sa članom 50b Zakona o porezu na dobit, koji je iskazan na rednom broju 6. Obrasca SU 3 - Srazmerni iznos ulaganja kod preduzetnika za period od ____ do ____ 201__. godine, koji je odštampan uz Pravilnik.

Pod red. br. 60. Ukupna umanjenja obračunatog poreza - iskazuje se iznos kao zbir iznosa sa red. br. 59. od a) do d).

Pod red. br. 61. Obračunati porez po umanjenju - iskazuje se obračunati porez po umanjenju, kao razlika iznosa sa red. br. 58. i red. br. 60.

Pod red. br. 62. Uplaćene akontacije poreza - iskazuju se iznos uplaćenih akontacija poreza, prema rešenju poreskog organa, za period za koji se sastavlja poreski bilans.

Pod red. br. 63. Iznos poreza za uplatu - iskazuje se iznos poreza za uplatu, kao razlika iznosa sa red. br. 61. i 62. kad je obračunati porez po umanjenju sa red. br. 61. veći od uplaćenih akontacija poreza iskazanih na red. br. 62.

Pod red. br. 64. Iznos poreza za povraćaj - iskazuje se iznos poreza za povraćaj u slučaju kad je iznos uplaćenih akontacija poreza iskazanih na red. br. 62. veći od obračunatog poreza po umanjenju na red. br. 61.

PORESKA PRIJAVA - OBRAZAC PPDG - 1

Preduzetnik podnosi poresku prijavu na Obrascu PPDG-1 Poreska prijava za akontaciono konačno utvrđivanje poreza na prihode od samostalne delatnosti za period od ___ do ___ godine. Novu poresku prijavu obveznik podnosi na izmenjenom i dopunjenom Obrascu PPDG -1.

U Obrazac PPDG -1 unose se sledeći podaci:

1. Podaci o poreskom obvezniku - osnovni podaci o poreskom obvezniku (JMBG, ime, prezime, podaci o prebivalištu);

2. Podaci o radnji - podaci kao što su PIB radnje, matični broj, firma i podaci o sedištu;

3. Podaci o delatnosti - podatak o šifri i nazivu pretežne delatnosti, datum upisa u registar, kao i datum evidentiranja u sistem PDV (novi podatak koji se unosi u Obrazac; u cilju evidentiranja preduzetnika koji su postali obveznici poreza na prihode od samostalne delatnosti kao fizička lica koja su obveznici poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost, u skladu sa članom 32. Zakona);

4. Podaci o računu u banci - mesto u kojem se nalazi banka, naziv banke i broj računa (ukoliko obveznik ima više računa; može da iskaže najviše tri računa);

5. Podaci o posebnim prostorijama - izdvojenim poslovnim jedinicama podaci o mestu, adresi i datumu upisa u registar prostorija, odnosno izdvojenih poslovnih jedinica, ukoliko ih preduzetnik ima;

6. Podaci za utvrđivanje poreza - podaci o prihodima, podaci o rashodima i podaci o dobiti poslovne godine (r. br. 6.3) kao razlika između ukupnih prihoda (r. br. 6.1.5.) i ukupnih rashoda (r. br. 6.2.7.);

7. Podaci za ostvarivanje poreskih podsticaja i poreskog kredita - iskazuju se podaci koji utiču na umanjenje obračunatog poreza.

• Pod r. br. 7.1. iskazuje se ostvarena dobit u novoosnovanoj poslovnoj jedinici u nedovoljno razvijenom području.

• Pod r. br. 7.2. - Ulaganja u osnovna sredstva u sopstvenoj registrovanoj delatnosti - kao novina u obrascu, iskazuju se podaci koji predstavljaju iznos umanjenja poreza po osnovu ulaganja u osnovna sredstva koji (iznos) je iskazan u Obrascu PK 2 na r. br. 12 i u Obrascu PK 3 na r. br. 12, kao i iznos poreskog oslobođenja za srazmeran iznos ulaganja u osnovna sredstva u sopstvenoj registrovanoj delatnosti koji je iskazan u Obrascu SU 1 na r. br. 6. i u Obrascu SU 3 na r. br. 6;

8. Posebni podaci - iskazuju se podaci o broju zaposlenih radnika u vreme podnošenja prijave, podaci o površini poslovnog prostora, i to sedišta i izdvojenih poslovnih jedinica i podatak o ukupnoj (knjigovodstvenoj) vrednosti osnovnih sredstava;

9. Popis priloženih dokaza - navode se dokumenta koja je obveznik priložio uz poresku prijavu;

10. Napomene poreskog obveznika/punomoćnika/zastupnika - unose se podaci kada je potrebno da se nešto napomene.

Utvrđivanje poreza na prihode od samostalne delatnosti

Porez na prihode od samostalne delatnosti utvrđuje se rešenjem nadležnog poreskog organa:

1) na osnovu podataka iz poreske prijave, poreskog bilansa, poslovnih knjiga i drugih podataka do kojih dođe putem kontrole ili na drugi način - za obveznike koji vode poslovne knjige;

2) na osnovu podataka iz poreske prijave, kriterijuma i elemenata utvrđenih u skladu sa članom 41. Zakona - za obveznike koji porez plaćaju na paušalno utvrđen prihod.

Ako poreski organ utvrdi da podaci u poreskoj prijavi, poreskom bilansu i poslovnim knjigama ne odgovaraju stvarnom stanju, ili ako obveznik poreza ne podnese poresku prijavu, poreska obaveza će se utvrditi na jedan od sledećih načina:

1) na osnovu pregleda poslovnih knjiga, nalaza kontrole o pregledu poslovanja i drugih podataka kojima raspolaže poreski organ;

2) principom upoređivanja sa drugim obveznicima iste ili slične delatnosti, koji tu delatnost obavljaju pod približno jednakim uslovima, s tim što se kao elementi upoređivanja uzimaju naročito: mesto gde se delatnost obavlja, stručne kvalifikacije, godine starosti, opremljenost sredstvima za rad, broj zaposlenih, asortiman proizvoda i usluga i druge okolnosti kojima se dokazuje da upoređeni obveznici vrše delatnost pod približno jednakim uslovima, odnosno da su im približno jednake mogućnosti ostvarivanja dohotka;

3) principom upoređivanja sa prosečnom bruto zaradom, odnosno platom zaposlenih kod pravnih lica i preduzetnika u istoj ili sličnoj delatnosti, koja se obavlja pod približno jednakim uslovima;

4) na osnovu stručnog nalaza i mišljenja veštaka.

Do donošenja rešenja o utvrđivanju akontacije poreza za tekuću godinu (odnosno za 2013. godinu), preduzetnici su dužni da plaćaju akontacije poreza u visini koja odgovara poslednjoj akontaciji iz 2012. godine (član 112. Zakona).

Ako je iznos poreza prema podacima u poreskom bilansu po konačnom obračunu za 2012. godinu veći od iznosa poreza plaćenog u vidu mesečnih akontacija, obveznik je dužan da razliku poreza uplati istovremeno sa podnošenjem poreske prijave i poreskog bilansa. Razliku između uplaćenog poreza i poreza utvrđenog rešenjem poreskog organa obveznik je dužan da uplati u roku od 15 dana od dana dostavljanja prvostepenog rešenja o utvrđivanju konačne obaveze.

Mesečna akontacija poreza može se promeniti na zahtev obveznika ili po inicijativi nadležnog poreskog organa, zbog znatnih izmena u visini ostvarenih prihoda, promene poreskih instrumenata ili zbog drugih okolnosti koje bitno utiču na visinu poreske obaveze. U tom slučaju obveznik je dužan da sastavi i podnese periodični poreski bilans, najkasnije u roku od 30 dana po isteku perioda za koji se sastavlja periodični poreski bilans.

Na zahtev obveznika, akontacija poreza može se plaćati i prema periodičnom poreskom bilansu, a nadležni poreski organ dužan je da donese rešenje u roku od 30 dana od dana podnošenja zahteva. Ukoliko nadležni poreski organ ne donese rešenje u tom roku, obveznik može da nastavi plaćanje akontacije u visini utvrđenoj prema periodičnom poreskom bilansu. 

Izvor: